काव्यालङ्कार (आचार्य भामह - भारतीय काव्यशास्त्र एवं अलङ्कार-सिद्धान्त मूल महाग्रन्थ सटीक)

QUOTATIONS 189
8. Jayamaṅgala in Bhaṭṭikāvyaṭīkā—
सर्गः श्लोकः भामहे सर्गः श्लोकः भामहे
10 1 II—5 & 17 10 58 III—21
23 II—27 59 III—23
26 II—21 60 III—31
30 II—30 61 III—35
36 II—71 62 III—27
38 II—68 63 III—33
40 II—75 64 III—35
41 II—77 65 III—37
42 II—79 66 III—39
43 II—81 67 III—41
44 II—89 68 III—43
45 II—91 69 III—45
46 II—93 & 87 70 III—47
48 III—6 71 III—49
50 III—8 72 III—55
53 III—12 [17 12 1 III—53 & 54.
55 III—14, 15,
9. Keśavamiśra in Alaṁkāraśekhara
क्वचिदग्रे प्रसरता क्वचिदापत्य निघ्नता ।
शुनेव सारङ्गकुलं त्वया भिन्नं द्विषां बलम् ॥ II—54.
रसवद्दर्शितस्पष्टशृङ्गारादिरसोदयम् । III—6.
10. Mallinātha in Bhaṭṭikāvyaṭīkā—
भट्टिः XI—1. भामहः II—3.
,, XII—1. ,, III—53 & 54.

190 BHĀMAHĀLAṄKĀRA—
11. Mammaṭa in Kāvya Prakāśa—
6th Ullāsa
रूपकादिरलंकारस्तस्यान्यैर्बहुधोदितः ।
न कान्तमपि निर्भूषं विभाति वनिताननम् ॥
रूपकादिमलंकार बाह्यमाचक्षते परे ।
सुपां तिङां च व्युत्पत्तिं वाचां वाञ्छन्त्यलंकृतिम् ॥
तदेतदाहुः सौशब्द्यं नार्थव्युत्पत्तिरीदृशी ।
शब्दाभिधेयालंकारभेदादिष्टं द्वयं तु नः ॥ I—13 to 15.
10th Ullāsa
सैषा सर्वत्र वक्रोक्तिरनयार्थो विभाव्यते ।
यत्नोऽस्यां कविभिः कार्यः कोऽलंकारोऽनया विना ॥ II—85.
अयं पद्मासनासीनश्चक्रवाको विराजते ।
युगादौ भगवान् वेधाः विनिर्मित्सुरिव प्रजाः ॥ II—55.
स पीतवासाः प्रगृहीतशार्ङ्गो
मनोज्ञभीमं वपुराप कृष्णः ।
शतह्रदेन्द्रायुधवान् निशायां
संसृज्यमानः शशिनेव मेघः ॥ II—58.
निपेतुरास्यादिव तस्य दीप्ताः
शरा धनुर्मण्डलमध्यभाजः ।
जाज्वल्यमाना इव वारिधाराः
दिनार्धभाजः परिवेषिणोऽर्कात् ॥ II—47.
12. Namisādhu in commentary on
Rudraṭa's Kāvyālaṁkāra
प्राकृतं संस्कृतं चैतदपभ्रंश इति त्रिधा । I—16.
स मारुताकम्पितपीतवासा
बिभ्रत्सलीलं शशिभासि शङ्खम् ।
यदुप्रवीरः प्रगृहीतशार्ङ्गः
सेन्द्रायुधो मेघ इवाबभासे ॥ II—41.

QUOTATIONS 191
स पीतवासाः प्रगृहीतशाङ्गो
मनोज्ञभीमं वपुराप कृष्णः ।
शतह्रदेन्द्रायुधवान् निशायां
संसृज्यमानः शशिनेव मेघः ॥ II—58.
निपेतुरास्यादिव तस्य दीप्ताः
शरा धनुर्मण्डलमध्यभाजः ।
जाज्वल्यमाना इव वारिधारा
दिनार्धभाजः परिवेषिणोऽर्कात् ॥ II—47
अयं पद्मासनासीनश्चक्रवाको विराजते ।
युगादौ भगवान् ब्रह्मा विनिर्मित्सुरिव प्रजाः ॥ II—55.
वनेऽथ तस्मिन् वनिताविहारिणः
प्रभिन्नदानार्द्रकटा मतङ्गजाः ।
विचित्रबर्हाभरणाश्च बर्हिणो
बभुर्दिवामलविग्रहा ग्रहाः ॥ II—63.
13. Pratīhārendurāja in Laghuvṛtti on Udbhaṭa's
Kāvyālaṅkāra
वृत्तदेवादिचरितशंसि चोत्पाद्यवस्तु च ।
कलाशास्त्राश्रयं चेति चतुर्धा भिद्यते पुनः ॥ I—17.
स सहोक्त्युपमाहेतुनिर्देशात् त्रिविधं यथा । III—17.
अयं मन्दद्युतिर्भास्वानस्तं प्रति यियासति ।
उदयः पतनायेति श्रीमतो बोधयन्नरान् ॥ III—34.
चित्रोदात्ताद्भुतार्थत्वं कथायाः स्वभिमीतता ।
शब्दानाकुकलता चेति तस्य हेतुं प्रचक्षते ॥ III—54.
14. Premachandra Tarkavāgīśa, commentary
on Kāvyādarśa
सुपां तिङां च व्युत्पत्तिं वाचां वाञ्छन्त्यलंकृतिम् ।
तदेतदाहुः सौशब्द्यं नार्थव्युत्पत्तिरीदृशी ॥ I—14.

192 BHĀMAHĀLAṄKĀRA
सैषा सर्वैव वक्रोक्तिरनयार्थो विभाव्यते ।
यत्नोऽस्यां कविना कार्यः कोऽलंकारोऽनया विना ॥ II—85.
हेतुश्च सूक्ष्मलेशौ च नालंकारतया मताः ।
समुदायाभिधेयस्य वक्रोक्त्यनभिधानतः ॥ II—86.
प्रतिज्ञाहेतुदृष्टान्तहीनं दुष्टं च नेष्यते । IV—2.
15. Ruyyaka in Alaṅkārasarvasva
शब्दानुकूलता चेति तस्य हेतून् प्रचक्षते । III—54.
16. Śāntarakshita in Tatvasaṅgraha with Kamala-
śīla's commentary. VI—17, 18 & 19 cited
as Verses 912, 913 & 914.
17. Udbhaṭa in Kāvyālaṅkāra
अपह्नुतिरभीष्टा च किंचिदन्तर्गतोपमा ।
भूतार्थापह्नवेनास्या निबन्धः क्रियते बुधैः ॥ III—21.
18. Vallabha in Subhāṣitāvali
किंशुकव्यपदेशेन तरुमारुह्य सर्वतः ।
दग्धादग्धमरण्यन्यां पश्यतीव विभावसुः ॥ II—92.
नेयं विरोति भृङ्गाली मदेन मधुरस्वरा ।
अयमाकृष्यमाणस्य कन्दर्पधनुषो ध्वनिः ॥ III—22.
19. Vāmana in Kāvyālaṁkārasūtravṛtti
सूर्याशुसंमीलितलोचनेषु
दीनेषु पद्मानिलनिर्मदेषु ।
साध्व्यः स्वगेहेष्विव भर्तृहीनाः
केका विनेशुः शिखिनां मुखेषु ॥ II—46.
20. Viśveśvarapaṇḍita in Alaṅkārakaustubha.
यत्र तेनैव तस्य स्यादुपमानोपमेयता ।
असादृश्यविवक्षातो वदन्ति तमनन्वयम् ॥ III—45.

Quotations from Bhāmaha by others
in the order of the Text.
•THE FIRST PARICCHHEDA.
श्लोक: Cited in
2 Agnipurāṇa; Lochana, page 12
6 Lochana, page 12
9 ,, page 10
12 Kāmadhenu on Vāmana I-3-22
13 Mammaṭa's Kāvya Prakāśa, 6th Ullāsa
14 ,, ,, ,, ;
Premachandra on Kāvyādarśa I—1
15 Mammaṭa's Kāvya Prakāśa, 6th Ullāsa
16 Namisādhu on Rudraṭa, page 13
17 Pratīhārendurāja on Udbhaṭa, page 78
36 Lochana, page 208
41 Daṇḍin's Kāvyādarśa III—120;
Bhoja's Sarasvatīkaṇṭhābharaṇa, page 8
46 ,, ,, ,, page 26
THE SECOND PARICCHHEDA.
3 Mallinātha & Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi XI—1 ;
Lochana P. 79; Kāvyānuśāsana P. 201
5 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—1
17 Lochana P. 40 ; Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X-1
13

194 BHĀMAHĀLAṄKĀRA
श्लोकः Cited in
21 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—25
25 Lochana, page 38
27 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—22 ;
Lochana, page 40
30 ,, ,, X—30
41 Namisādhu on Rudraṭa, page 145
46 Vāmana's Kāvyālaṁkārasūtravṛtti IV-ii-10
47 Namisādhu on Rudraṭa, page 145 ; Mammaṭa's
Kāvya Prakāśa, 10th Ullāsa
53 Mallinātha on Bhaṭṭi XII—1
54 ,, ,, ,, ; Keśavamiśra's
Alaṁkāraśekhara, page 18 ; Ruyyaka's
Alaṁkārasarvasva, page 183
55 Namisādhu on Rudraṭa, page 146 ; Kāvya-
prakāśa, 10th Ullāsa.
58 ,, ,, P. 145 ; Kāvyaprakāsa
10th Ullāsa
63 ,, ,, page 146
68 Lochana P. 36; Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X-38
69 ,, ,, ; Hemachandra's 'Kāvyānu-
śāsana, page 268 —
71 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—36
75 ,, ,, X—39
77 ,, ,, X—40
79 ,, ,, X—41
81 ,, ,, X—42

QUOTATIONS 195
श्लोक: Cited in
85 Dhvanyāloka, page 208; Premachandra on
Kāvyādarśa II—220; Kāvya Prakāśa.
10th Ullāsa; Hemachandra’s ˙Kāvyānu-
śāsana Ṭīkā, page 267
86 Premachandra on Kāvyādarśa II—235
87 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—45; Hemachan-
dra’s Kāvyānuśāsana, page 17
89 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—43
91 ” ” X—44
92 Vallabha’s Subhāṣitāvali 1546; Bhoja’s
Sarasvatīkaṇṭhābharaṇa, page 490
93 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—45
THE THIRD PARICCHEDA.
5 Chitramīmāṁsā P. 42; Kāvyādarśa II—266
6 Keśavamiśra’s Alaṁkāraśekhara, page 49;
Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—47
8 ” ” X—49
9 Lochana, page 40
12 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—52
14 ” ” X—54
15 ” ” ”
17 ” ” ”; Pratīhārendurāja
on Udbhaṭa, page 47
21 Lochana, page 38; Udbhaṭa’s Kāvyālaṁkāra-
saṅgraha P. 58; Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—57

196 BHĀMAHĀLAṄKĀRA
श्लोकः Cited in
22 Lochana P. 38; Vallabha's Subhāshitāvalī
1644; Hemachandra's Kāvyānuśāsana P. 28
23 Lochana P. 38; Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—58
24 ,, ,, ; Hemachandra's Kāvyānu-
śāsana, page 270
25 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—63
27 ,, ,, X—61
29 Lochana, page 42
31 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—59
33 ,, ,, X—62
34 Lochana, page 209
35 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—60
36 Pratīhārendurāja on Udbhaṭa, page 62
37 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—64
39 ,, ,, X—65
41 ,, ,, X—66
43 Lochana, page 107; Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi
X—67
45 Chitramīmāṁsā, page 14; Jayamaṅgalā on
Bhaṭṭi X—68; Viśveśvarapaṇḍita's Alaṁ-
kārakaustubha, page 23
47 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—69
48 Lochana, page 41
49 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—70
53 ,, ,, XII—1
54 ,, ,, ,, ; Pratīhārendu-
rāja on Udbhaṭa, page 74

QUOTATIONS 197
श्लोक: Cited in
55 Jayamaṅgalā on Bhaṭṭi X—71
THE FOURTH PARICCHHEDA.
1 Kāvyādarśa III—125
2 ,, III—126 ; Premachandra on
Kāvyādarśa III—127
8 ,, III—128
19 Hemachandra's Kāvyānuśāsana Ṭīkā P. 279
THE FIFTH PARICCHHEDA.
3 Lochana, page 182
4 Hemachandra's Kāvyānuśāsana Ṭīkā P. 7
THE SIXTH PARICCHHEDA.
17, 18 & 19. Śāntarakshita's Tatvasaṅgraha
with Kamalaśīla's commentary (Baroda Sans-
krit Series) Verses 912, 913 & 914.

Index of the halves of Verses in Bhāmaha
Page Page
*अकेन च न कुर्वीत 182 अधनस्येव दातृत्वं 4
अखण्डमण्डलः केन्दुः 88 अधरो विद्रुमच्छेद 96
अग्राम्यशब्दमर्थ्यं च 16 अधिकारादपेतस्य 147
अज्ञस्येव प्रगल्भत्वं 4 अनन्तरैकान्तरयो 63
अज्ञानसंशयज्ञान 176 अन्यान्यदपि ज्ञेयं 49
अश्महारजनालाक्षा 183 अनलंकृतकान्तं ते 160
अणन्तादपि डीबिष्टो 183 अनिबद्धं च काव्यादि 15
अतद्गुणक्रियायोगा 123 अनिबद्धं पुनर्गाथा 30
अतः परं चारुरनेकधा 127 अनुक्तमपि यत्रार्थात् 176
अतिशेते ह्यलंकारमन्यं 181 अनुप्रासः सयमको 53
अतो न्यायविरोधीष्टं 170 अनेन वागर्थविदामलंकृता 165
अतोऽभिवाञ्छता कीर्तिं 7 अन्तर्योधशताकीर्णं 170
अत्याजयद्यथा रामः 176 अन्यथा घटविज्ञानं 173
अत्रापि बहु वक्तव्यं 167 अन्यधर्मोऽपि तत्सिद्धिं 176
अत्रार्थपुनरुक्तं यत् 168 अन्यसारस्वता नाम 179
अथ नित्याविनाभावि 174 अन्यापोहश्च सामान्य 180
अथ प्रतिज्ञाहेत्वादि 172 अन्यापोहेन शब्दोऽर्थं 180
अथ लिङ्गवचोभेदौ 94 अन्यास्वपि कलास्वेवं 170
अथाभ्युपगमप्राप्तिः 176 अन्येषामपि कर्तव्या 160
अद्य या मम गोविन्द 130 अन्यैः स्वचरितं तस्यां 24
अद्यारभ्य निवत्स्यामि 176 अन्योऽप्यसावेक इव 174

• Those printed a little inside represent the
  latter halves of verses.

tail. That is 'द' or 'दृ'? It has no downward tail like 'दृ', it looks like 'द'!
Then:
ग (ga) with a subscript: 'ग्दृ' or 'ग्घ'?
Wait, look at the next letter: 'हृ' or 'घृ' or 'दृ'? It has 'ष्टैः' after it!
Wait! "शुभ्रदन्त..."? No, there is no 'न्त'.
Look at:
शु भ्र द ग्ह ष्टैः ?
Could it be: "शुभ्रदग्दृष्टैः"?
Wait, look at the dot above? No.

Let's transcribe faithfully matching the visible text with precision.
Wait, let's represent the columns cleanly line by line as requested:
"..."
We should format the two columns. Should we format line-by-line per line of the page (incorporating both columns), or column 1 then column 2?
Usually, transcription of a page "line by line" means each horizontal typographical line of the page:
INDEX 199
Page Page
अन्वमीयन्त भृङ्गालि 116 अंशुमद्भिश्च मणिभिः 178
...
Wait, let's check if keeping them as two separate columns or one line per row across the page is better.
In two-column pages, transcribing row by row with space or tab is very natural and preserves

200 BHĀMAHĀLAṄKĀRA
Page Page
असाधारणसामान्य 172 आहरिष्याम्यमूमद्य 175
असितर्तितुगद्रिच्छित् 43 आहूतो न निवर्तेऽहं 175
असिसंकाशमाकाशं 175 इति द्वयैकानुगति 174
असौ दधदलंकारं 184 इति निगदितास्तास्ताः 178
असौ शुक्लान्तनेत्रत्वात् 177 इति प्रयुञ्जते सन्तः 177
अस्यात्मा प्रकृतिर्वेति 173 इति प्रयोगस्य यथा 177
अस्मिन् जहीहि सुहृदि 163 इति वाचामलंकाराः 53
अस्यन्तो विविधान्याजौ 171 इति विस्मयाद्विमृशतोऽपि 154
अस्यां सुवर्णलंकारः 181 इति साधारितं मोहात् 170
अहं त्वां यदि नेक्ष्ये 106 इत्यत्र मेघकरिणां 138
अहिन्नपद्मस्य जलारिधाम्नः 178 इत्युक्त उपमाभेदो 104
अह्वयमसुनिर्मेदं 177 इत्येवमादि किं काव्यं 120
अहो नु मन्दिमा तेषां 170 इत्येवमादिरुदिता 118
आकुमारमसंदिग्ध 173 इदं तु शास्त्रगर्भेषु 174
आक्रोशान्नाह्वयन्नन्यान् 126 इनच्च फलबर्हाभ्यां 184
आक्षेप इति तं सन्तः 105 इनिः प्रयुक्तः प्रायेण 184
आक्षेपोऽर्थान्तरन्यासो 104 इन्दीवराभनयनं 156
आगमो धर्मशास्त्राणि 171 इभकुम्भनिभे बाला 183
आदिमध्यान्तयमकं 56 इयं चन्द्रमुखी कन्या 181
आदिमध्यान्तविषयं 73 इयत्ता केन वाऽमीषां 181
आदौ मध्यान्तयोर्वा स्यात् 57 इयदेवास्त्वतोऽन्येन 106
आधिक्यमुपमानानां 101 इयन्त ईदृशा वर्णाः 180
आपाण्डुगण्डमेतत्ते 49 इष्टकार्याभ्युपगमं 175
आविद्धदञ्जनाबालं 51 इष्टं चातिशयार्थत्वं 93
आशीरपि च केषांचित् 163 इष्टं निश्चितये वाक्यं 168
आस्त एव निरातङ्कं 6 इष्टः प्रयोगो युगपत् 137

प्रस्तुत पृष्ठ पूर्णतः रिक्त (blank) है। इस पर कोई पाठ, श्लोक या सामग्री उपलब्ध नहीं है।