करणकुतूहलम् (भास्कराचार्य द्वितीय - सुमेध हिन्दी व्याख्या सहित पञ्चाङ्ग एवं ग्रह-गणित)
Karanakutuhalam of Bhaskaracharya with Commentary
भास्कराचार्य द्वितीय (टीकाकार: पं. रामचन्द्र पाण्डेय) द्वारा
पृष्ठ 33, कुल 155 में से
संदर्भ में पढ़ेंगणककुमुदकौमुदीटीकासमेतम् २ (३३)
वर्द्धन्ते ततो मासद्वयं गतं तेन दश १० विकलाः युक्ता एवम-
यनांशाः १८ । १६ । १० ॥ १७ ॥
अथ पूर्व्वे ये ग्रहाः साधितास्ते मध्यमसावनोदयिका-
स्तान् स्फुटसावनोदयिककरणाद्योदयान्तरं कर्म्मो-
पजात्याह-
द्विघ्नस्य दोर्ज्या शरहृद्विलिप्ता भानोर्विधोः कुक्षि-
२१ हृताः कलास्ताः । स्वर्णं च युग्मौजपदस्थि-
तेऽर्के क्रमेण कर्मेत्युदयान्तराख्यम् ॥ १८ ॥
द्विघ्नस्येति—तैरयनांशैर्युक्तस्य मध्यमार्कस्य द्विगुणस्य
भुजज्या पञ्चभिः ५ भक्ता लब्धा विकला समविषमपदस्थिते
सायनेऽर्के क्रमेण धनमृणं वा रवौ कार्यं समपदस्थे सायनेऽर्के धनं
कार्यं विषमपदस्थे सायनेऽर्के ऋणं सैव भुजज्यैकविंशतिभिः २१
भक्ता लब्धं कलादि सूर्यवच्चन्द्रे धनमृणं वा कार्यम् एतदुदयान्त-
राख्यं कर्मापरेषामन्येषां स्वल्पान्तरत्वान्न कृतं यथायनांशैः १८
१६ । १० मध्यमोर्कः १ । १ । ३३ । २६ युतः १ । १९ । ४९ ।
३६ द्विगुणः ३ । १५ । ३९ । १२ अस्य भुजः २ । २० । २० । ४८
अस्य ज्या ११८ । ४ पञ्च ५ भक्ता लब्धा विकलाः २३
रवेरुदयान्तरं सायनेऽर्को विषमपदे तेन स्पष्टे रवावृणं कार्य-
मेवमेषैव भुजज्या ११८ । ४ एकविंशतिभिः २१ भक्ता
लब्धं कलादि ५ । ३७ सूर्यवत्स्पष्टे चन्द्रे ऋणं
कार्यम् ॥ १८ ॥