करणकुतूहलम् (भास्कराचार्य द्वितीय - सुमेध हिन्दी व्याख्या सहित पञ्चाङ्ग एवं ग्रह-गणित)

(१२०) करणकुतूहलम्। ८

गम्या ज्ञेया, अथ यदि द्वावपि वक्रिणौ स्तस्तदा विपरीत-
मिति तदन्तरकला गत्योरन्तरेण भाज्या लब्धदिनैरल्पभुक्तौ
ग्रहे न्यूने गम्या, अल्पभुक्तावधिके गतेत्यर्थः । यथा
शके १५४१ चान्द्रवैशाखकृष्ण १४ रवावुदयेऽहर्गणः १५
९२८८ गुरोः शीघ्रकेन्द्रम् १ । ३ । ९ । ५ शीघ्रफलम्
७ । ४२ । ३१ स्पष्टो गुरुः ११ । १६ । ३९ । ७ गतिः
११ । ३१ शुक्रस्य मन्दफलम् १ । ३१ । ९धनं शीघ्रोच्चम्
८ । २० । ४९ । ५२ शीघ्रकर्णः ८९ । २३ स्पष्टशुक्रः
११ । १६ । ५१ । २६ गतिः ६० । ५७ स्पष्टोऽर्कः १ ।
३ । ६ । १२ अयनांशाः १८ । १६ । १० चरपलम् ८६
स्थापितो गुरुः ११ । १६ । ३९ । ७ शुक्रः ११ । १६।
५१ । २६ अनयोरन्तरम् ० । ० । १२ । १९ अस्य सव-
र्णिता विकलाः ७३९ गत्योरन्तरेण ४९ । २६ सवर्णितेन
२९६६ भक्ता लब्धं दिनादि ० । १४ । ५६ अत्राल्प-
भुक्तिर्ग्रहो गुरुरधिकभुक्तेः शुक्रादूनस्तेनामदिनादिभिर्युति-
र्गता ज्ञेया ॥ ३ ॥
अथ युतिसाधनोपयुक्तकर्तव्यता मन्दाक्रान्ताद्वये-
नाह-
एवं लब्धैर्ग्रहयुतिदिनैश्चालितौ तौ समौ स्तः कार्यों
वाणाविह शशिशरः संस्कृतोऽसौ स्वनत्या॥ एका-
न्याशौ यदि खगशरावन्तरैक्यं तयोर्याम्योद-