दत्तकमीमांसा (नन्दपण्डित - हिन्दू दत्तक-ग्रहण विधि एवं न्याय का आधारभूत ग्रन्थ)

दत्तकमीमांसा । ११

चारिण इति मनुना ब्रह्मचर्येणैव तत्परिहाराभिधानादिति
सकलमकलङ्कम् ।
अपुत्रेणेत्येकवचनाच्च न द्वाभ्यां त्रिभिर्वा एकः पुत्रः
कर्त्तव्य इति गम्यते । नन्वेवं दत्तकादीनां द्व्यामुष्यायणत्वस्मरणं
विरुद्ध्येत । तथा च प्रयोगपारिजाते स्मृत्यन्तरम् । द्व्यामुष्यायणा
ये स्युर्द्दत्तकक्रीतकादयः । गोत्रद्वयेऽप्यनुद्वाहः शुङ्गमैरग्निरयोर्द्य-
थेति । मैवं । द्व्यामुष्यायणत्वस्य जनकपरिग्रहीतृद्वयाभिप्राय-
कृत्वात् । निषेधश्च परिग्रहीतृद्वयमभिप्रेत्येति न विरोधः । प्रति-
निधिश्च क्षेत्रादिरेकादशविधः । क्षेत्रजादीन् सुतानेतानैकादश
यथोदितान् । पुत्रप्रतिनिधीनाहुः क्रियालोपान्मनीषिण इति
मानवात् । तत्र च येषु दम्पत्योरन्यतरावयवसम्बन्धस्तेषां न्यायादेव

अपुत्रेणेति । तथाच एकत्वस्य विधेयविशेषणतया विवक्षितत्वा-
दितिभावः । “न द्वाभ्यामिति” प्रतिग्रहीतृद्वयाभिप्रायको निषेध इति
वक्ष्यति। “प्रतिनिधिश्चेति” तत्र चौरसपुत्रिकयोर्मुख्यत्वेन न प्रति-
निधित्वं तदुक्तम् । आज्यं विना यथा तैलं सद्भिःप्रतिनिधीकृतम् ।
तथै