दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

१७ वा.] तत्त्वविवरण. ३७७
न घ्यावें ॥ १४ ॥ जाणता तो सकळां मान्य । नेणता होतो अमान्य ।
जेणें करितां होइजे धन्य । तेंचि घ्यावें ॥ १५ ॥ साक्षेपी शाहाण्याची संग-
ती । तेणें साक्षेपी शाहाणे होती । आळसी मूर्खाची संगती । होती आळसी
मूर्ख ॥ १६ ॥ उत्तमसंगतीचें फळ सुख । अधमसंगतीचें फळ दुःख । आंनंदू
सांडूनियां शोक । कैसा घ्यावा ॥ १७ ॥ ऐसें हें प्रगट दिसे । जनामध्यें उदंड
भासे । प्राणिमात्र वर्ततसे । उभययोगें ॥ १८ ॥ एका योगें सकळ योग ।
एका योगें सकळ वियोग । विवेकयोगें सकळ प्रयोग । करीत जावे ॥ १९ ॥
अवचितें सांकडींत पडिलें । तरी तेथून पाहिजे निघालें । निघोन जातां
झालें । परम समाधान ॥ २० ॥ नाना दुर्जनांचा संग । क्षणक्षणा मनो-
भंग । या कारणें कांहीं रंग । राखोन जावें ॥ २१ ॥ शाहाणा यत्नी त्याच्या
गुणें । पाहों जातां काय उणें । सुख संतोष भोगणें । नाना श्लाघ्यता १ ॥ २२ ॥
आतां लोकीं ऐसें आहे । सृष्टीमध्यें वर्तताहे । जो कोणी समजोन पाहे ।
त्यास घडे ॥ २३ ॥ बहुरत्ना वसुंधरा । जाणजाणों विचार करा । सम-
जतां प्रत्यय अंतरा-। माजी येतो ॥ २४ ॥ दुर्बळ आणि संपन्न । वेडें आणि
व्युत्पन्न । हें अखंडदंडायमान । असतचि असे ॥ २५ ॥ एक भाग्यपुरुष
मोडती । एक नवे भाग्यवंत होती । तैशीच विद्या व्युत्पत्ती । होत जाते
॥ २६ ॥ एक भरे एक रितें । रितें मागुतें भरतें । भरतें तेंहि रितें होतें ।
कालांतरीं ॥ २७ ॥ ऐशी हे सृष्टि चालिली । संपत्ति दुपारची साउली ।
वयसों तरी निघोन गेली । हळूहळू ॥ २८ ॥ बाळ तारुण्य आपलें । वृद्ध-
पणीं प्रचीतीस आलें । ऐसें जाणोन सार्थक केलें । पाहिजे कोणीं ऐकें ॥ २९॥
देह जैसें केलें तैसें होतें । यत्न केल्या कार्य साधतें । तरी मग कष्टावें तें ।
काय निमित्त ॥ ३० ॥ इति श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे सप्तदशदशके जग-
ज्जीवननिरूपणं नाम सप्तमः समासः ॥ ७ ॥
८. तत्त्वविवरण.
.श्रीगणेशाय नमः ॥ नाभीपासून उन्मेषवृत्ती ३ । तेचि परा जाणिजे
श्रोतीं । ध्वनिरूप पश्यंती । हृदयीं वसे ॥ १ ॥ कंठापासून नाद झाला ।
१. कीर्ति. २. अखंड दंड (काठी) असावा तसें, अस्खलित. ३. अंतःस्फुरण.