दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

३१८ श्रीदासबोध. [ दशक
नेमक मधुर । नेमस्त गाणें ॥ १५ ॥ ताल तंबुरे तान माने । तालबद्ध
तंतगाणें । धूर्त तार्किक तानमानें । तल्लीन होती ॥ १६ ॥ थरथरा थरकती
रोमांच । थै थै थे स्वरें उंच । थिर थिर थिरावे नाच । प्रेमळ भक्तांचा ॥
१७ ॥ दक्षदाक्षिण्यें दाटलें । बंदें प्रबंधें कोंदाटलें । दमदम दुमों लागलें ।
संगीतगाणें ॥ १८ ॥ धूर्त तूर्त धांवोनि आला । धिगबुद्धीनें धिग झाला ।
धाकें धाकें धोकला । रंग अवघा ॥ १९ ॥ नाना नाटक नेटकें । नाना मा-
नें तुकें कौतुकें । नाना नेमक अनेकें । विद्यापात्रें ॥ २० ॥ पाप पळोन
गेलें दुरी । पुण्य पुष्कळ प्रगटे वरी । परतपरेंतों परांतरीं । चटक लागे ॥
२१ ॥ फुकट फाकट फटवणें नाहीं । फटकळ फुगडी पिंगा नाहीं । फिकें
फसंकट फोल नाहीं । बकध्यानीं ॥ २२ ॥ बरें बरें बरें म्हणती । बावा बा-
वा उदंड करिती । बळें बळेंचि बोलाविली । कथेलागीं ॥ २३ ॥ भला भला
भला लोकीं । भक्तिभावें भव्य अनेकीं । भूषण भाविकलोकीं । परोपकारें
॥ २४ ॥ मानेल तरी मानावें मनें । मत्त न व्हावें ममतेंन । मी मी मी
मी बहुतजनें । म्हणिजेत आहे₂॥ २५ ॥ एक टेंकत एकापाशीं । येऊं येऊं
येती झडेसी³। या या या या असें तयांसी । म्हणिजेत आहे ॥ २६ ॥ राग
रंग सालसुरंगें । अंतर संगीतरागें । रत्नपरीक्षा रत्नामागें । धावती लोक
॥ २७ ॥ लवलवां लवती लोचन । लकलकां लकलें मन । लपलपों लपती
जन । आवडीनें ॥ २८ ॥ वचनें वाउगीं वदेना । वावरें विवरें वसेना ।
वक्तृत्वें निववी जना । विनीत४ होऊनी ॥ २९ ॥ सारासार समस्तांला ।
शिकऊं शिकऊं जनाला । साहित्य संगीत सज्जनाला । बरें वाटे ॥ ३० ॥
खरें खोटें खरें वाटलें । खर्खर खुर्बुर खुंटलें । खोटें खोटेपणे गेलें । म्हणोनि-
या ॥ ३१ ॥ शाहणें शोधितां शोधेना । शास्त्रार्थ श्रुति बोधेना । शुक सा-
रिका शमेना । शब्द तयांचा ॥ ३२ ॥ हर्षे हर्षे हांसिला । हाहा होहोर्ने
भुलला । हित होईना तयाला । परत्रींचें५ ॥ ३३ ॥ लक्ष्यावें लक्षितां अल-
क्षीं । लक्षिलें लोचनातें लक्षी । लागलें लय तें अलक्षीं । विहंगममार्गैं⁶ ॥
३४ ॥ क्षेत्र८ क्षेत्रज्ञ९ क्षोभतो । क्षमेनें क्षमून क्षमावितो । क्षमणे क्षोभणें क्षे-
पुनःपुनः. ३. काकुळतीस. ४. नम्र. ५. परलोकींचें. ६. डो-
ळ्यांवर झेप घालितो त्याप्रमाणें सत्वर. ८. शरीर. ९. जीव.