दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

१४ वा.] कीर्तनलक्षण. ३१७

नांव कवित्व ॥ ५२ ॥ जेणें घडे समाधान । जेणें तुटे संसारबंधन । जयास
मानिती सज्जन । या नांव कवित्व ॥ ५३ ॥ ऐसें कवित्वलक्षण । सांगतां
तें असाधारण । परंतु कांहीं एक निरूपण । बुझावया केलें ॥ ५४ ॥ इति
श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे चतुर्दशदशके कवित्वलक्षणनिरूपणं नाम
तृतीयः समासः ॥ ३ ॥

४. कीर्तनलक्षण.
श्रीगणेशाय नमः ॥ कलियुगीं कीर्तन करावें । केवळ कोमळ कुशल
गावें । कठिण कर्कश कुंटें सांडावें । एकीकडे ॥१॥ खटखट खुंटून टाकावी ।
खळखळ खळासि न करावी । खरें खोटें खवळों न द्यावी । वृत्ति आपली
॥२॥ गर्वगाणें गाऊं नये । गातां गातां गळों नये । गोप्य गुज गजौं नये ।
गुण गावे ॥ ३ ॥ घष्टणीं घिसणीं घस्मरपणें । घसरघसरूं घसरवाणें ।
घुमघुमोंचि घुमणें । योग्य नव्हे ॥ ४ ॥ नाना नामें भगवंताचीं । नाना
ध्यानें सगुणाचीं । नाना कीर्तनें कीर्तीचीं । अद्भुत करावी ॥ ५ ॥ चकचक
चुकावेना । चाट चावट चाळवेना । चरचर चुरचुर लागेना । ऐसें करावें
॥ ६ ॥ छळछळ छळणा करूं नये । छळितां छळितां छळों नये । छळणें
छळणा करूं नये । कोणी एकाची ॥ ७ ॥ जी जी जी जी म्हणावें ना । जो
जो जागे तो तो पावेना । जप जपौं जनीं जनार्दना । संतुष्ट करावें ॥ ८ ॥
झिरपे झरे पाझरे जल । झळके दुरून भळाळ । झडझड झळकती सकळ ।
प्राणी तेथें ॥ ९ ॥ या या या या म्हणावें नलगे । या या या या उपाय
नलगे । या या या या कांहींच नलगे । सुबुद्धासी ॥१०॥ टक टक टक करूं
नये । टाळाटाळी टिकों नये । मट मट मट लावूं नये । कंटाळवाणी ॥११॥
ठस ठोंबॅस टकावेना । ठक ठक ठक करवेना । ठाके ठमके ठसावेना । मूर्ति-
ध्यान ॥ १२ ॥ डळमळ डळमळ डकों नये । डगमग डगमग कामा न ये ।
दळ दळ दळ चुकूं नये । हेकाडपणें ॥ १३ ॥ ढिसाळ ढाळा ढळती
कुंचे । ठोंबला दुसगण डुले नाचे । ढळेचि ना ढिग ढिगाचे । कंटा-
ळवाणें ॥ १४ ॥ नाना नेटक नागरें । नाना नम्र गुणागर । नाना

---

१. पुष्कळ. २. मनास लागे असें. ३. घांसाघीस. ४. अक्षरशत्रु. ५. सुंदर.