बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

६६ बृहद्देश्या
अस्यार्थः — निषादेंऽशे षड्जमध्य-जातिरपाडवा ।
कथम् । षड्जग्रामे पाडवविधौ गान्धारस्य लोपो नास्ति । गा-
न्धारेंऽशे निषादेन अपाडवा बोद्धव्याः । अंश(सञ्चा ? संवा)-
दिनो लोपाभावात् ।
कैशिकी रक्तगान्धारी गान्धारी चैव पञ्चमे । २४५ ॥
तथा पाड्जा तु गान्धारे धैवता तद्वादीच्यवा ।
निश ऋषभेण षड्जोदीच्यवा .... शे अपाडवा विज्ञेया ।
इदानीमौडुबितं प्राप्तमपोद्यते —
गान्धारीरक्तगान्धार्योः षड्जमध्यमपञ्चमाः ॥ २४६ ॥
सनिषादाः स्मृता अंशा अनौडुबितभागिनः ।
एतच्चासङ्गतम् । औडुबितप्राप्तेरभावात् । सत्यमुक्तम् । औडु-
बितनिषेधवचनानि विधेश्चाप्राप्तमेवौडुबितत्वं निषिध्यते ।
षड्जमध्यमजातौ तु गान्धारोऽथ निषादवान् ॥ २४७ ॥
कैशिक्यामथ पञ्चम्यां क्रमा दृषभधैवतौ ।
गान्धारोऽथ निषादवानौडुबितभागी । कैशिक्याम्-
पभः पञ्चम्यां धैवतश्चानौडुबितभागी स्यात् । तत्र प्राप्तमेवा-
नौडुबितत्वं 'निषिध्यते अंशता चाप्राप्तैव कल्प्यते ।
इदानीं ये अपवादीभूताः स्वराः पाडवौडुबितविधौ
तानुद्दर्शयति ।
योज्याः सप्ताधिकाश्चैव चत्वारिंशाच्च पाडवे ॥ २४८ ॥
अस्यार्थः — पाडवे विधौ क्रियमाणे सप्ताधिकश्चैवं
चत्वारिंशाच्च पाडवे अस्यार्थविधौ क्रियमाणे सप्ताधिका-