बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

१०८ बृहद्देश्यां
इत्येताः प्रकटा भाषाः प्रजायन्ते ह्यनेकंशः ।
सोदाहरणमेतासां लक्षणं चाधुना शृणु ॥
मध्यमांशा तु षड्जाता पञ्चमेन विवर्जिता ।
धैवतस्य निषादस्य षड्जस्यैव तयोस्तथा ॥
परस्परं तु गमनं दृश्यतेऽत्र पुनः पुनः ।
स्वादियं पाडबा ज्ञेया मूलाख्या त्रवणा भवेत् ॥
उदाहरणम्—मासासासासासानिधानिधानीधागासासा ।
धानिसामागागागागामासासातथासासासासागामाधानीधाधा-
मारीगारीरीमरिगासासानिधासासा । नीधगासासानिधनिमा-
मानिधासासानिघासगभागासानीधनीसा । त्रिपणा ।
षड्जाता मध्यमांशा वै गान्धारबहुला सदा ।
पञ्चमेन विहीना तु मुहरी षड्जधैवतः ॥
सङ्कीर्णेयं सदा ज्ञेया पाडबा त्रवणोद्भवा ।
उदाहरणं — मानीनीनीसास । सारीरीरगिागाग-
माम । मामारी । गरिनिनिधा । धाधामामगारिगा । सामा
गारी । सानिनिगागानिनिधासरिगारीमा । गामामानीनीससा
त्रपणोद्भवा ।
(धे ? वे)रञ्जिका तु विज्ञेया गान्धारांशाल्पपञ्चमा ।
षड्जन्यासा तु कर्तव्या षड्जधैवतयोस्तथा ॥
गमनं संप्रयुज्या तु(?)गान्धार्व(भ)योस्तथा ।
एवं भाषा तु विज्ञेया पाडबा तु निगद्यते ॥