अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

७२ अश्ववैद्यके [६ अध्यायः।
केकणदेशजातानां मध्यमानाञ्च वाजिनाम् ।
ताजिकैः सदृशं वक्त्रं बाहुल्येन विनिर्दिशेत् ॥ ९ ॥
सुवृत्तदेहस्तीक्ष्णाश्च सप्रमाणेन मध्यमः ।
उरुजातः १ समुद्दिष्टः किञ्चित् स्थूलो मनाग्जवः २ ॥ १० ॥
अतिस्थूलोऽतितीक्ष्णाश्च ३ ह्रस्वग्रीवस्तुरस्तथा ।
तुरुष्कः कीर्त्तितो वाजी स्थूलवक्र४मुखश्च यः ॥ ११ ॥
केकनाकारदेहस्तु ५ भवेन्माण्डविको हयः ।
शान्त्याचैव ६ प्रमाणेन केवलं नैव तत्समः ॥ १२ ॥
सिन्धुदेशोद्भवो वाजी पृष्ठन्यस्यानुकोरकः ७ ।
आननञ्चापि दीर्घञ्च तस्य पृष्ठं प्रकीर्त्तितम् ८ ॥ १३ ॥
९ । केकणः कोङ्कणस्य तुल्य एव ॥
१० । मनाग्जव इत्यपेक्षया मनोजव इति पाठः साधीयान्
मध्यमस्य मनाग्जवत्वस्यासङ्गतत्वात् ॥
१ । अत्युन्नतः । गः ।
२ । कीरस्थूलो मनोजवः । गः ।
३ । सूक्ष्माक्ष ह्रस्वग्रीवस्तनुस्तथा । गः ।
४ । जंघ । गः ।
५ । केकाणकाहस्तु भवेन्माठविको हय । गः।
६ । शक्त्या नैव । गः ।
७ । प्रधानस्यानुकारकः । गः ।
८ । समादिशेत् । गः ।