अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

१२ अध्यायः ।] द्रव्यविवरणम् । १२१
अपराजिता समुद्दिष्टा वेणुवंशश्च कीर्त्तितः ।
शंखिणी तिक्तला प्रोक्ता, सप्तला चर्मकारिका ॥ ३१ ॥
ऋषभः स्यादृषभको जीवकः कूर्चशीर्षकः ।
शीतपाकोच१ काकोली माषपर्णी महासहा ॥ ३२ ॥
मुद्गपर्णी क्षुद्रसहा, पयस्यादित्यपुष्पिका ।
क्षीरिका राजरक्षश्च२ तथा वै पार्थिवादिनी ॥ ३३ ॥
रोदनी कच्छुरा अनन्ता समुद्रान्ताचेत्यपि तत्पर्यायः । श्वेतभण्डा-
दिपञ्चकं (श्वेतापराजिता)। आस्फोता विष्णुक्रान्तापि तत्पर्यायः ॥
३१ । शंखिणी तिक्तला चोरपुष्पी । सप्तला चर्मकशाच नवमा-
लिकायां (चामरकषा) । एतत्पर्यायः, विमला सातला भूरिफेना
चेत्यपि ज्ञेयः ॥
३२ । ऋषभः स्वनामख्यातः । शृङ्गो वृषभो वृषश्च एतत्प-
र्यायः। जीवकः स्वनामख्यातः। एतत्पर्यायश्च मधुरकः शृङ्गो ह्रस्वाङ्गश्च ।
माषपर्णी (माषाणी) । एतत्पर्यायः—हयपुच्छी काम्बोजी चेति ॥
३३ । मुद्गपर्णी मुगानीति प्रसिद्धा । काकमुद्गा सहा चेत्यपि
एतत्पर्यायः। पयस्या पञ्चका । पयस्यादित्यपुष्पिका चेति लोहितार्के-
ऽपि वर्त्तते । (लालआकन्द) ।
१ । शीतापादी च । गः ।
२ । राजक्षवकः । ख० ।
16