अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

१२२ अश्ववैद्यके [१२ अध्यायः ।
शालपर्ण्यंशुमती स्यात्तथा चापि स्थिरा ध्रुवा ।
पृश्निपर्णी पृथक्पर्णी कलशी धावनी गुहा ॥ ३४ ॥
वार्त्ताकी बृहती सिंही भाण्टाकी दुष्प्रधर्षणी ।
निदिग्धिका स्पृशा¹ व्याघ्री क्षुद्रिका कण्टकारिका ॥ ३५ ॥
राटं पिण्डीतकं गोलं श्वसनं मदनं फलम् ।
लामज्जको मृणालश्च सेव्यञ्चोशीर उच्यते ॥ ३६ ॥
पलङ्कषा च चिचांशुर्गुग्गुलुः कौशिकः पुरः ।
श्योणाको दीर्घवृन्तश्च कट्वङ्गश्चैव टुण्टुकः ॥ ३७ ॥
काकोदुम्बरिका फल्गुर्मलपूर्जघनेफला ।
हरिवालं सुगन्धञ्च ऐलेयं चैलवालुकम् ॥ ३८ ॥
३४ । शालपर्णी चतुष्का (शालपाणि) । विदारीगन्धापि शाल-
पर्णी वर्त्तते । पृश्निपर्णी पञ्चका (चाकुले) ॥
३५ । वार्त्ताकी पञ्चका (बृहती) । निदिग्धिकादिपञ्चकः कण्ट-
कारीपर्यायः ॥
३६ । राटादिर्मदनपर्यायः । मरुवकः करहाटः शल्यश्च मदन-
पर्यायः । लामज्जकसप्तकः (गन्धवेणा) । अभयं नलदं जलामोदं
लघुलयं अवदाहं इष्टकापथञ्चापि तत्पर्यायः ।
३७ । पलङ्कषा पञ्चका (गुग्गुल) । श्योणाकश्चतुष्कः (शोणा) ॥
३८ । काकोदुम्बरिका चतुष्का (फेगुड़ा) इति पार्व्वतीयभाषा ।
हरिवालादिरेलवालुकपर्य्यायः ॥
१ । दृष्टो । गः ।