अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)
Ashvavaidyaka of Jayadatta Suri with Commentary
जयदत्त सूरि (सम्पादक: उमेशचन्द्र गुप्त कविरत्न) द्वारा
पृष्ठ 138, कुल 522 में से
संदर्भ में पढ़ें१२० अश्ववैद्यके [१२ अध्यायः ।
मसूरविदला वापि चित्रोक्ता चिकणटका ।
यष्टिका चिद्दला रूपं क्लीतकं मधुयष्टिका ॥ २७ ॥
यष्ट्याह्वं¹ मधुकञ्चैव कीर्त्तितं शास्त्रशालिभिः ।
हैमवत्युग्रगन्धा च षड्ग्रन्था च वचा स्मृता ॥ २८ ॥
शकुलादन्यरिष्टा च कटुका कटुरोहिणी ।
फलिनी च प्रियङ्गुः स्यात् द्विषक्सेना च कीर्त्तिता ॥२६॥
यवासो धन्वयासश्च दुस्पर्शा च दुरालभा ।
श्वेतभाण्डा च खुरिका शारदी गिरिकर्णिका ॥ ३० ॥
चित्रा दन्तीवाचिकाऽपि । सर्व्वात्नुभूत्यादिस्त्रिवृत्पर्य्यायः । (श्वेत-
तेउड़ी) । अस्याः पर्य्यायः त्रिपुटा विषण्डी रोचनी चेति । काल-
मेषिका कृष्णमूलात्रिवृत् । अस्याः पर्य्यायः श्यामा पालिन्दी
सुषेणिका काला अर्द्धचन्द्रा चेति ।
२७-२८ । यष्टिकाष्टकं (यष्टिमधु) ॥
२८ । हैमवत्यादिचतुष्को वचापर्यायः। (वच) । हैमवती शुक्ला
वचा । गोलोमी शतपर्व्विका चेत्यपि वचापर्यायः ॥
२९ । शकुलादन्यादिः कटुकीपर्य्यायः । शकुलादनी कटुकी ।
मत्स्यपित्ता चक्राङ्गी कृष्णकटुकीपर्य्यायः। कटुः कटम्भरा अशोक-
रोहिणी च कटुकीपर्य्यायः । फलिनीत्रयं (प्रियङ्गु) । महिला लता
गोवन्दनी गुन्द्रा फली गन्धफली कारम्भा प्रियकश्च प्रियङ्गुपर्य्यायः ॥
३० । यवासादिचतुष्को दुरालभापर्य्यायः। यासः कुनाशः
१ । यष्ट्याह्वं मधुरं । गः ।