अश्ववैद्यकम् (जयदत्त सूरि - विस्तृत अश्व-रोग निदान एवं शल्य-चिकित्सा महाग्रन्थ)

११० अश्ववैद्यके [११ अध्यायः।
विंशतिस्त्रिगुणाश्चैव वारिमानं प्रकीर्त्तितः ।
अनुपानं तथाशीतिशतं जाङ्गलचारिणाम् ॥ २९ ॥
मांसानां दापयेत्¹ सम्यक् पलसङ्ख्यामिमां बुधः ।
रसके भोजने देयं² वाजिनां हितकाम्यया ॥ ३० ॥
शिशुमारोद्रकुम्भीरगोधामण्डूककर्कटाः ।
शङ्खकच्छपशुक्त्याद्याः कीर्त्तिता जलजन्तवः³ ॥ ३१ ॥
गवयो गण्डको हस्ती शूकरो महिषो रुरुः ।
आनूपाः कथिता ह्येते ये चान्येऽनूपवासिनः ॥ ३२ ॥
कृष्णसारशशद्वीपिक्छागसिंहतरक्षवः ।
शम्बरैणकनोलाण्डवृषभोष्राष्ट्राविकैड़काः ॥ ३३ ॥
३१ । शिशुमारादयो जलजन्तवः । तेषु शिशुमारः शिशुङ्गः
(शुशोक) इति प्रसिद्धः। उद्रो जलविडालः (उदिड़ाल्) इति प्रसिद्धः ।
मांसमष्टधोक्तं वैद्यकेषु मृगविष्किरप्रतुदविलेशयप्रसह्महामृगजखच-
रमत्स्यभेदेन । इति ।
३२ । एतेऽनूपवासिनो महामृगमध्ये धृताः । गवयः सास्नाक-
कुदरहितो गोसदृशः । गण्डकः खर्गी । महिषोऽश्मशत्रुः । रुरुर्लोहि-
तवर्णः ।
३३ । कृष्णसारः (कालसार) । शशः शशकः । एष विलेशयः ।
दीपी चित्रकव्याघ्रः । तरक्षुः मृगादनः । शम्बरः विकटबङ्ग-
१ । कारयेत् । खः । ३ । जलसम्भवाः । गः ।
२ । चैव । खः ।
Digitized by Google