वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)

शिल्प्यादिकरः, करादेरग्रहणेऽन्यायेन ग्रहणे च दोषः।२७५
सैव तेषां वृत्तिः । विशेषान्तरमाह--
गौतमः, एतेनात्मोपजीविनो व्याख्याता, नौचक्रिव-
न्तश्च, भक्तं तेभ्योऽपि दद्यात् । इति ।
एतेन, प्रतिमासमेकाहकर्मकरणेन । आत्मोपजीविनः, भा-
रवाहनटनर्त्तकादयः । नौचक्रिवन्तो, नौशकटव्यवहारिणः ।
भक्तं, दिवाभोजनपर्याप्तमन्नं शिल्प्यादिभ्यो देयम् ।
विष्णुधर्मोत्तरेऽपि,
कर्म कुर्युर्नरेन्द्रस्य मासेनैकेन शिल्पिनः ।
भक्तमात्रेण ये चान्ये स्वशरीरोपजीविनः ॥ इति ।
करस्याग्रहणे दोषमाह-
मनुः,
नोच्छिन्द्यादात्मनो मूलं परेषां चातितृष्णया ।
उच्छिन्दन्नात्मनो मूलमात्मानं तांश्च नाशयेत् ॥ इति ।
करशुल्कादेरग्रहणमात्ममूलोच्छेदः । यथोचितादधिकग्र-
हणं परमूलोच्छेदः ।
तथा,
अनादेयं नाददीत परिक्षीणोऽपि पार्थिवः ।
न चादेयं समृद्धोऽपि सूक्ष्ममप्यर्थमुत्सृजेत् ॥
अनादेयस्य चादानादादेयस्य च वर्जनात् ।
दौर्बल्यं ख्याप्यते राज्ञः स प्रेत्येह विनश्यति ॥
स्वादानाद्वर्णसंसर्गाद्दुर्बलानां च रक्षणात् ।
बलं सञ्जायते राज्ञः स प्रेत्येह विवर्द्धते ॥ इति ।
स्वादानात्, स्वस्य न्यायागतस्य करादेरादानात् । वर्णसं-
सर्गात्, वर्णानां ब्राह्मणादीनां स्वस्वजातीयैर्वर्णैः सह संस-
र्गात् विवाहादिसम्बन्धात्, न तु वर्णान्तरेण संसर्गो येन