विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

चतुरोऽङ्कः । १०९
अपि वनान्तरमल्पभुजान्तरा
श्रयति पर्वत पर्वत संनता ।
इदमरूक्षपरीतमुदूढया
पृथुनितम्ब नितम्बवती तया ॥ ४९ ॥
कथं तूष्णींभावस्थः । अहो विप्रकर्षात् शृणोति । भवतु । समी-
पमस्य गत्वा पृच्छामि ।
(अन्तरे चर्चरी।)
पेरिरिणिअग्गन्निमन्झिमर
बहुविहकुसुमविरइअसेहर ।
णिज्झरपुण्डरीअमलोहर
दक्खावहि महु पियमम महिहर ॥ ५० ॥
(अन्तरेण योषणामण्डलि बद्धा ।)
सुरविहिभूतां गाम दत्ता सव्वङ्गसुन्दरी ।
रागा रम्मे वना तेऽब्भिग्गदा विरहिता रवणा ॥ ५१ ॥
१ परिरिचितगलन्निमज्झिर्झर
बहुविधकुसुमविरचितशेखर ।
निमज्जनपुण्डरीकमनोहर
६ दर्शय मम प्रियतमां महीधर ॥
स्पष्टम् न करोति । पश्चात्तापमाश्वासादाश्वासनवचनम् । दृष्ट्वा विलोभयदरान
प्रत्युत्ता स्वरा इव वराह वर्षयति—परिरिपुडि ॥ ४८ ॥ पर्वत प्रत्याह—अ
पीति । अपि प्रश्न । क्रोडे भुजान्तरम् हस्यमर । पर्वतव्यवस्थयां यनु । पर्य
स्याद्युरये म्रथा दर्पंणशिरोप्यपि इति लीचन । नितम्बोरोष शिखरं वा ।
इर्त रख निगत्व स्याच्छिखरे हरुपरोषगो इति श ॥ ४९ ॥ पर्वतं प्रति प्रा
र्थयते—परिरिति । परिरिचितागलन्निमज्जनिर्झर बहुविधकुसुमशिर
विच्छेखर । निज्झरपुण्डरीतमनाहर दर्शय मम प्रियतमां महीधर ॥ एकस्मिंश्चि
गल निज्जरसञ्चन्नं निर्गत । निर्झरेणनिर्झरस्य प्राकृते पूर्वनिपातानियमात्निर्झर
गिरीति विषयम् । यद्वा निर्झडसन्तमेक पदम् । निर्झरेक्षारम्य शेखरान्त्तमेकम् ।
दक्खावहीति दर्शयेत्यर्थ देशी । निर्मतीक्षिर इत्यपि क्वचित्पाठ ॥ ५ ॥ सुरै
र्विनिभूतामिति । अत्र प्रश्नवाक्यमथोत्तरत्वेन योजितम् । विगताश्य वीक्ष्य