सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary

महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा

DevanagariSanskritpublished168 पृष्ठ

पृष्ठ 116, कुल 168 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 116

चतुर्थोऽङ्कः । १८३
(पुनर्भ्रान्त्वा । हन्त, प्रत्यक्षं कुसुमानि चिनुवत्या दृश्यते । विलोक्य ।)
एषा गोपाङ्गनाङ्गी मञ्जरी भयात्कम्पिता । यावदस्यास्तदपनयार्थं
गमिष्यामि । (परिक्रम्य पश्चाद्भागमागच्छन् ।) कान्ते, विलोकयात्मानं याव-
न्निवर्तयामि । तावदेतं शृणोषि ।
(अकाण्डे कुर्व्वन् पठति)
शेषाशेषशिरोमणीश
(अपरतः)
कुसुमिशतपत्रवनायित ।
(अपरतः)
ईशादिस्तुतपादाम्भो
षण्मुखगणेशहृदयस्थ ॥ १५ ॥
(दिक्षां द्वे कवती ?)
१ शेषाशेषशिरोमणीश
२ कुसुमिशतपत्रवनायित ।
३ ईशादिसंस्तुतपादाम्भो
षण्मुखगणेशहृदयस्थ ॥
ततश्चारभ्य पद द्वितये न जात्यन्तरता ॥ १ ॥ गद्येऽपि क्वचिद् भव-
न्तीत्याहुः तै २३ केवलैः ४ ३ ४ २ ६ मात्राश्चतु-
र्विंशत् । अन्येषां तु सप्तानां पदानामेकैकस्य १ ८ ३८ पद
द्वये केवलैर्मोपनवेनाक्षरस्य । कश्चिद्भूमेरक्षरस्य १ ७०
षां तु षडक्षरस्य ३० ६१३ मरेष्वस्य ६ २ ४३
इत्येकेषां १०८३ + २४० ६ ६ ५ पद अक्षरस्य
पूर्वरीतिकरीतिः १४ * * * १ ७ ८२
रूपाणां १४८५६ ५१३५४ ३ ७ ५४ ४ ५४
५२५६ ३३ ४२ ५ ८ ५ * ४१ ८२ * ५२
९३६० ११८ ४४ ० ५ ४१३२ ६ ५
इत्थं १४ २ ५ ९८७१ ३४४५४१ ३ ८ २५
१ ३० १३४२४५३४ ५५ ७ १० ५ ६

  • ६१३०५८५ ५८६५ * ७ १ ६ २-४ ७४ -
    ५८०१०१५ । द्वितीयान्तरे ऋगवेऽपि पुनः ६२८७५ ४८३
    ३०१