वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

( १६ ) वेदान्तसार ।
नावाशिष्टं शुद्धचैतन्यं ज्ञेयस्वरूपमेव सर्वेषां वेदांतवाक्यानां
विषय इत्यर्थः ॥ २० ॥
( भा०टी० ) जीवचैतन्य और ब्रह्मचैतन्यका ऐक्यस्व-
रूप शुद्धचैतन्यका प्रमेयभाग विषय है क्योंकि वेदान्तशास्त्र-
का इसी विषयमें तात्पर्य्य है ॥ २० ॥
सम्बन्धस्तु तदैक्यप्रमेयस्य तत्प्रतिपा-
दकोपनिषत्प्रमाणस्य च बोध्यबोधक-
भावलक्षणः ॥ २१ ॥
( सं०टी० ) क्रमप्राप्तं संबंधं लक्षयति । संबंधस्त्विति ।
बोध्यबोधकभाव इति । बोध्यस्य ब्रह्मात्मैक्यस्वरूपस्य बोधक
स्य वेदांतशास्त्रस्य च बोध्यबोधकभाव एव संबंध इत्यर्थः २१
( भा०टी० ) जीव और ब्रह्मका ऐक्यरूप प्रमेयसहित त-
त्प्रतिपादकउपनिषदादि प्रमाणका बोध्यबोधक नाम सम्बन्धहै
प्रयोजनन्तु तदैक्यप्रमेयगताज्ञाननिवृ-
त्तिः । तत्स्वरूपानन्दावाप्तिश्च ॥ २२ ॥
( सं०टी० ) अवशिष्टं प्रयोजनमाह । प्रयोजनं त्विति ।
ब्रह्मात्मैकत्वलक्षणचिन्मात्रगताज्ञानतत्कार्यसकलप्रपंचनिवृ-
त्तिःपुनरुत्पत्त्यभावरूपस्वस्वरूपाखंडानंदप्राप्तिः फलमित्यर्थः ।
ननु लोके अप्राप्तस्य क्रियासाध्यस्य स्वर्गादेः पुरुषार्थत्वेन
फलत्वं दृष्टम्, अत्र तु नित्यप्राप्तस्यात्मस्वरूपस्य क्रियासा-
ध्यत्वाभावेन पुरुषार्थत्वाभावात्कथंफलत्वमिति चेन्न। अप्राप्त-
स्यैव पुरुषार्थत्वनियमाभावात् । यथा लोके कस्यचिद्विस्मृत-