वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)
Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary
महाकवि सुबन्धु द्वारा
पृष्ठ 185, कुल 244 में से
संदर्भ में पढ़ेंपल्लवित(वर)नूपुर(रणितरमणीय)तरुणीचरणप्रहारानुराग-
वशान् नवकिसलयच्छलेन तम् (एव¹) रागम् उदवहद् अशोकः।
मधुरमधु[परि²]पूरितकामिनीमुखकमलगण्डूष(सं-
गाद्³) इ(५६)व तद्रस(गन्धम्⁴) आत्मकुसुमेषु बिभ्रद् वकु-
लतरू रराज। अन्तरान्तरा निपतितमधुकरनिकर(किम्मीरः)
कङ्केलिगुच्छोर्ध्वनिर्वाणमनोभवचिताचक्रानुकारी पथिक-
जन(चित्त)दाहम् उवाह। विकचवि(चिकिल)राजिर् अलिकुलशब[१३८]ला
(कलितेन्द्रनीला) मुक्तावली ऽव मधुश्रियो विरुरुचे। विरहिणां
हृदयमथनाय कुसुमशरस्य (शाण)चक्रम्⁵ इव नागकेसर-
कुसुमम् अशोभत। पथिकजनहृदयमत्स्यं गृहीतुं मक-
रकेतोः (पालावली⁶) ऽव पाटली(कुसुमम्) अदृश्यत। कन्दर्पके-
लि[सम्पल्]लम्पटलाटिल[१३९]लाटतट(लुलितालकधम्मिलभार⁷-
कुसुम)परिमलसमृद्धमधुरिमगुणः कामकलाकलाप(नि-
पुण)कर्णाटसुन्दरी(सुन्दर⁸)स्तनकलश(युगल)घुसृणधू-
लि(पटल)परिमलामोदवाही (रणरणकरसितापराम्त)कान्ता-
[कुन्तली]कुन्तलोल्(लसित)सङ्क्रान्तपरिमलमिलितालिमाला(मधु-
र)झङ्काररवमुखरितनभस्(स्थलः) नवयौवन(ओद्धत)-
केरलिकपोलपालीपत्रावलि[१४०]परिचयचतुरः चतुष्षष्टिकलाक-
लापविदग्धमुग्ध(५७)(मुखरमालवी)[नितम्बिनी⁹]नितम्ब-
बिम्बसंवहन(सुभगः) सुरत(परि)श्रमपरवश(आन्ध्र-
पुरन्ध्री¹⁰)नीरन्ध्रपीनपयोधरभारनिदाघजलकणनि-
कर(शिशिरः) मलय(मारुतो¹¹) ववौ। अत्रान्तरे वासवदत्ता-
सखीजनात् विदित(सुता)भिप्रायः शृङ्गारशेखरस् स्वसुतायाः
स्वयंवरार्थम् अशेष(धरा)तलभाजां (राजपुत्राणाम्) एक-
त्र (मेलनम्) अकरोत्। ततो दग्धकृष्ण(आगरुधूप)परिम-
लामोदमोहितमधु(करमाला¹²[१४१]बहुलघुमघुमायित¹³-
रव)मुखरित(दिगन्तरं) अतिरभसहासच्छत्(आमोदपरिमलि-
Footnotes:
¹ So also Hall's manuscripts B, C, D, G, H.
² Hall's manuscripts A, B, C, D, F, G, H also omit pari.
³ So also Hall's manuscripts B, C.
⁴ Cf. tatsamānagandham in Hall's manuscripts A, B, C, F, G.
⁵ Cf. takrāṭacakram in Hall's manuscripts A, B, and the commentator Narasimha.
⁶ Trichinopoly ed., jālāvalī.
⁷ Cf. dhammillabhāra in Hall's manuscript D.
⁸ So also Hall's manuscripts A, B, D, E, F, G, H.
⁹ Hall's manuscripts C, E, F, H also omit nitambinī.
¹⁰ So also Hall's manuscripts C, F. ¹¹ So also Hall's manuscripts A, B, G, H.
¹² So also Hall's manuscripts A, B, G. ¹³ So also Hall's manuscript F.