वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

तं) अनेकपरिहास(कथा ¹)लापविदग्ध(शृंगार[142]मय ²)ज-
न(निचय)समाकुलं दह्यमान(महिषाक्षादिसुगंधद्रव्य)-
सौरभाकृष्टपुरोपवनषट्पदकुल[असं]आकुलम् अर्जुनसम-
रम् इव नन्दिघोषमुखरितदिगन्तरं (नृपास्थानम् इव स-
राजोपहारं तापसाश्रमम् इव वितानोद्भासितं त्रिविष्टपम् इव
सुमनोलंकृतं) मंचम् आरुरोह (वरारोहा) वासवदत्ता. त-
त्र [च ³] केचित् कुलांकुरा इव वि(दित)नगरमण्ड(58)नाः [143]
अपरे पांडवा इव (सदिव्यचक्षुषः ⁴) कृष्णागुरुपरिमिलिताश् (च)
अन्ये शरद्दिवसा इव [सु ⁵]दूरप्रवृद्ध[असुख् ⁶]आशाः इतरे (प्र-
हर्तुम्) उद्यता [144] इव स्वबलार्थिनः केचिद् व्याधा इव शकु-
नश्रावकाः केचिद् आखेटका(सक्ता) इव रूपानुसारप्रवृत्ताः केचित्
जैमिनिमतानुसारिण इव तथागतध्वंसिनः केचित् खञ्जना
इव (सांवत्सरिक)फलदर्शिनः केचित् सुमेरुप(59)रिसरा इव
कार्तस्वरमयाः केचित् [145] [विकच ⁷]कुमुदाकरा इव भास्वद्-
दर्शनमीलिताः केचिद् धार्तराष्ट्रा [146] इव विश्वरूपावलोकन-
जनितेन्द्रजाल(अद्भुत ⁸)अप्रत्ययाः केचिद् आत्मनि वारणबुद्ध्या
बलवन्तो ऽपि सुबाहाः केचित् पाणिग्रहणार्थिनो [147] ऽप्य असुक-
रम् मन्यमानाः केचिद् अधरी(कृता ⁹) (60) अपि स्थिराः केचित् पां-
डुपुत्रा इवा ऽक्षहृदयज्ञानहृतक्षमाः केचित् बृहत्कथानु(सा-
रिण इव) गुणाढ्याः केचित् तिर्यग्गतय (इव) सुगंधवाहाः
[148] केचित् कौरवसैनिक इव द्रोण(शास्त्र)सूचकाः केचित् (कैर-
वा)करा इवा ऽसोढसूरभासः (क्षणम् एवम्) स्थिताः राजपुत्राः.
(सा च क्षणेनै ऽतान्) एकैकशस् सम्(आ)[149]लोक्य विरक्तहृदया
(सती) तस्मात् (कर्णीरथाद् ¹⁰) अवततार. अथ तस्याम् एव रात्रौ
[स्वप्ने] वालिनम् इवा ऽङ्गदोपशोभितम् कुहू(मुखम् ¹¹) इव
हारिकण्ठम् कनकम्ऱ्गम् इव रामाकर्षणनिपुणम् जय[150]म्-
तम् इव वचनामृतानन्दितवृद्धश्रवसम् कृ(61)ष्णम् इव कम्-
¹ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, F, H.
² So also Hall's manuscripts A, B, C, D, F, H.
³ Tel. ed. 61, Grantha ed., and Trichinopoly ed., atra; Hall's manuscripts D, E, F, G, H also omit ca.
⁴ Cf. divyacakṣuṣaḥ in Hall's manuscripts A, B, H.
⁵ Hall's manuscripts C, D, F also omit su.
⁶ Hall's manuscripts A, B, H also omit sukha.
⁷ Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F, H also omit vikaca.
⁸ So also Hall's manuscripts A, B, C, F, G, H.
⁹ So also Hall's manuscripts A, B, C, H, and the commentator Jagaddhara.
¹⁰ So also Hall's manuscripts C, F, H.
¹¹ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F, G, H, and the commentator Jagaddhara.