वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)
Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary
महाकवि सुबन्धु द्वारा
पृष्ठ 171, कुल 244 में से
संदर्भ में पढ़ेंA SANSKRIT ROMANCE 151
hānidhi(jaghanakōśamaṃdira)kanakaprākārēṇa rōmā(lirūpa)latā-
lavāla(valayēna) jaghanacaṃdramamaṇḍalaparivēṣēṇa (vitata)tri-
bhuvanavijayapraśasti(varṇa¹paṃkti)kanakapatrēṇa (makarakē-
tōḥ) sakalahṛdaya(baṃdijana)nivāsa(gṛha)parikhāvalayēna (22)
(sakala)jaga[55]llōcanavihaṃgama(jaghanavāsa)lāsaka(kanaka²)-
śalākāguṇēna [iva] (nava)mēkhalādāmnā pari(kalita)jaghana(stha-
lām³) unnatapayōdharabhārāṃtaritamukhacaṃdradarśanāprāp-
ti(vēdanayē) "va guru(tara)nitaṃbabimbapayōdharakumbha(ni-
ruddhōbhayapārśva⁴)pīḍājanitāyāsēnē "va (mama mūrdhni sthi-
tayōr anayōr iyatpramāṇayō stanakalaśayōḥ kathaṃ mayyē "va
pātō bhaviṣyatī 'ti ciṃtayē "va gṛhītagurukaḷatrānuśayēnē "va
vidhātur atipīḍa[56]yatō hastapāśajanitāyāsēnē "va) kṣīṇataratām
upagatēna madhyabhāgēna 'laṃkṛtām anurāgaratna(pūrita)ka-
naka(paruvakābhyāṃ) cūcukamudrāsanāthābhyām [atigurupari-
ṇāhatayā patanabhayāt kīlitābhyām iva cūcukacchalēna] (vidhinā)
girisārē(ṇē "va cūcukacchalēnā 'tigurupariṇāhatayā patanabhaya-
kīlitābhyām iva hṛcchayavilēpanacāturikavibhramābhyāṃ) saka-
[57]lāvayava(nirmiti)śēṣalāvaṇyapuṃjābhyām iva [hṛdayataṭāga-
kamalābhyām iva hṛcchayakapōlacāturikāvibhramābhyām] rō-
māvalīlatāphala(bhūtā)bhyāṃ kaṃdarpa(darpakaśilā)cūrṇapūr-
ṇa(kanaka⁵(23)kalaśābhyām iva hṛdayataṭākakamalamukuḷā-
bhyāṃ rōmalatāphalabhūtābhyāṃ⁶ hāralatāmṛṇālalōbha[58]ni-
līnacakravākābhyām hāralatārōmāvalīgaṃgāyamunāsaṃgama-
vyājaprayāgataṭābhyām aśēṣajanahṛdayapatanād iva saṃjāta-
gauravābhyāṃ) tribhuvanavijayapariśramakhinnasya makarakē-
tōr (viśrama)vijan(āvāsa)gṛhābhyāṃ payōdharābhyāṃ samud-
bhāsamānām mukhacaṃdra(satata⁷)sannihitasaṃdhyārāgēṇa
(dvija⁸)maṇirakṣāsiṃdūramudrānukāriṇā [59] nis(saradā 'bhyam-
¹ Cf. varṇarōmāvalī in Hall's manuscripts A, G; and rōmavarṇāvalī in manuscripts
B, E, F.
² So also Hall's manuscript C.
³ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F, G, H, and the commentators
Jagaddhara and Narasimha.
⁴ So also Hall's manuscripts B, F, G, H. ⁵ Trichinopoly ed. omits kanaka.
⁶ Trichinopoly ed. omits rōmalatāphalabhūtābhyāṃ.
⁷ Cf. hitasaṃtata in Hall's manuscripts A, C, F, G; and hitasatata in manuscript D.
⁸ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, F, G, H, and the commentators Jagaddhara
and Narasimha.