विवाह वृन्दावनम् (पं. सीताराम झा ज्योतिष टीका - विवाह संस्कार, अष्टकूट गुण-मिलान एवं मुहूर्त विज्ञान सटीक)

विवाह वृन्दावनम् (पं. सीताराम झा ज्योतिष टीका - विवाह संस्कार, अष्टकूट गुण-मिलान एवं मुहूर्त विज्ञान सटीक)
Vivaha Vrindavanam: Vivaha Sanskara, Ashtakuta Guna Milana evam Muhurta Vigyan
केशवार्कमहोदय (टीकाकार: पं. सीताराम झा) द्वारा
DevanagariHindipublished138 पृष्ठ
पृष्ठ 92, कुल 138 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 92
प्रकरणम् ११ ] वसन्तलक्ष्मीसहितम् । ७४
सौम्या मूर्ती स्वान्तराश्योरसौम्याः कुर्युयोगं कार्मुकं कन्यकास्मिन् ।
हत्वा कान्तं कान्तवेषा विषाद्यैर्वेश्यारामं रंरमीति स्वरत्या ॥६॥
सं०—मूर्तौ ( लग्ने ) सौम्याः शुभग्रहाः, स्वान्तराश्योः ( द्वितीय-
द्वादशभावयोः ) असौम्याः पापग्रहाः कार्मुकं योगं कुर्युः । अस्मिन् (कार्मु-
के योगे ) विवाहिता कन्यका कान्तवेषा ( मनोहरस्वरूपा ) विषाद्यैः विष-
शस्त्रादिभिः कान्तं स्वामिनं हत्वा वेश्यारामं ( वेश्यां रमयतीति वेश्यारामस्तं
वैश्यागामिनं पुरुषं ) रंरमीति ( अतिशयेन रमयतीत्यर्थः ) ॥ ६ ॥
भा०—लग्न में शुभग्रह और द्वितीय द्वादश में पापग्रह हों तो कार्मुक योग
होता है, इस योग में विवाहिता कन्या सुन्दर वेषवाली होकर विष आदि से
अपने पति को मारकर अपनी रति से वेश्यागामी पुरुष को प्रसन्न करती है ॥६॥
सूनौ शुक्रः साङ्गिरा गौररश्मिर्दुश्चिक्ये स्यादङ्गनाभ्युद्गमश्चेत् ।
आनन्दोऽयं सुन्दरी सान्द्रसौख्या तेनानन्दं वंशयोर्विस्तृणाति ॥७॥
सं०—सूनौ (पञ्चमभावे) शुक्रः, दुश्चिक्ये तृतीये साङ्गिरा गौररश्मिः
( सगुरुश्चन्द्रः ) चेत् अङ्गनाभ्युद्गमः ( कन्यालग्नं ) तदाऽयं आनन्दो
नाम योगः स्यात् । तेन योगेन सुन्दरी सान्द्रसौख्या सती वंशयोः
आनन्दं विस्तृणाति विस्तारयति ॥ ७ ॥
भा०—पञ्चम भाव में शुक्र, तृतीय में गुरु सहित चन्द्रमा तथा कन्या लग्न
हो तो यह आनन्द नामक योग होता है । इस योग में विवाहिता स्त्री अत्यन्त
सुखयुक्ता होकर दोनों वंश को आनन्दित करती है ॥ ७ ॥
व्ययरिपुहिबुकेषु वक्रशुक्रद्युमणिसुतैः क्रमशः कुठार एषः ।
इह विहरति संहृतस्ववंशा विटपटले पटलेखिताभिसारा ॥ ८ ॥
सं०—वक्रशुक्रद्युमणिसुतैः क्रमशः व्यय-रिपुहिबुकेषु स्थितैः एषः
कुठारः ( कुठाराख्ययोगः ) स्यात् । इह (अस्मिन् कुठारयोगे) विवाहिता
कन्या संहृतस्ववंशा ( संहृतो नाशितः स्ववंशो यया सा तथोक्ता ) पटले-
खिताभिसारा ( पटे वस्त्राञ्चले लिखितोऽभिसारो यस्याः सा तथोक्ता
सती ) विटपटले जारसमूहे विहरति ( क्रीडते ) ॥ ८ ॥
भा०—द्वादश में मंगल, षष्ठमें शुक्र, और चतुर्थ भाव में शनि हो तो कुठार
नामक योग होता है । इसमें विवाहिता स्त्री अपने वंश को नष्ट करके अभिसारिणी
होकर परपुरुष के साथ विहार करती है ॥ ८ ॥