तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

२१८ श्रीतन्त्रालोकः ।
भेदाभेदमयत्वात्, शुद्धा शक्तिः-अभेदमयत्वा
त् ॥१८६॥
ननु अस्तु एवं, भूतानां पुनः पृथक् निर्देशे किं-
निमित्तम् ? इत्याशङ्क्याह
भूतान्यध्यक्षसिद्धानि
कार्यहेत्वनुमेयतः ।
तत्त्ववर्गात्पृथग्भूत-
समाख्यान्यत एव हि ॥१९०॥
भूतानि तावत् प्रत्यक्षसिद्धानि इति, तदेव एषां
तत्त्वान्तरेभ्यो भेदेन उपादाने निमित्तं, तानि हि
नित्यानुमेयान्येव, तदाह 'कार्यहेत्वनुमेयतः तत्त्व-
वर्गात्' इति । तथा चात्र भूतानि कारणपूर्वकाणि
अचैतन्ये सति अनेकसंख्यायोगित्वात् घटादिवत्
इत्यनुमानम् । यच्चैषां कारणं तानि
‘तन्मात्रेभ्यश्च भूतानि .............।’
इत्याद्युक्तेः तन्मात्राणि इति, स्वकार्येभ्यो भूतेभ्य
एषाम् अनुमेयत्वम् । एवम् अनेनैव अनुमानेन मा-
यान्तः सकलतत्त्ववर्गोऽनुमातव्यः । एतच्च तत्त्वाध्वनि