तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

श्लोक १८० ] प्रथमाह्निकम् । २११
अत एव च अविकल्पस्य विकल्पापेक्षं प्रामाण्यं
वदन्तो निरस्ताः इत्याह
विकल्पापेक्षया मान-
मविकल्पमिति ब्रुवन् ॥ १८० ॥
प्रत्युक्त एव सिद्धं हि
विकल्पेनानुगम्यते ।
अनधिगतार्थविषयं खलु प्रमाणम् । यदाहुः
‘अनधिगतविषयं प्रमाणम् अज्ञातार्थप्रकाशो वा ।’
इति । निर्विकल्पकगृहीतमेव वस्तु च तत्पृष्ठभावी
विकल्पः परिच्छिनत्ति इति, तस्य गृहीतग्राहकत्वात्
स्वात्मन्येव प्रामाण्यं नास्ति - इति कथमन्यस्यापि
प्रामाण्ये निमित्ततां यायात् । अत आह ‘सिद्धं हि
विकल्पेनानुगम्यते' इति । सिद्धम् इति अधिगतम् ।
अनुगम्यते इति अनु पश्चात् गम्यते अधिगम्यते
इत्यर्थः ॥ १८० ॥
ननु प्रवर्ततां नाम गृहीतेऽर्थे विकल्पः, तन्न
पुनरध्यवसायात्मकत्वादस्य ग्राहकत्वं न युज्यते
पं० ८ क० ख० पु० अज्ञातार्थविषयो वा इति पाठः ।