सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

Tantraloka Vol 1 by Acharya Abhinavagupta with Jayaratha Commentary

आचार्य अभिनवगुप्त / राजानक जयरथ द्वारा

स्रोत: काश्मीर संस्कृत ग्रन्थावली · काश्मीर संस्कृत ग्रन्थावली · 1950 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished368 पृष्ठ

पृष्ठ 182, कुल 368 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 182

१७२ श्रीतन्त्रालोकः ।
स भोक्तृप्रभुशब्दाभ्यां
याज्ययष्टृतयोदितः ॥१३२॥
अत्र इति गीताग्रन्थे अनवच्छिन्नस्यैव बोध-
मात्रस्य प्रतिपिपादयिषितत्वात्, अत एव केवल-
स्यैव बोधस्य वाचकः पराम्रष्टा इत्युक्तम् । नहि
प्रकाशादद्वितीयस्य अपोह्यस्य प्रतियोगिनः संभवोऽ-
प्यस्ति — तस्य प्रकाशमानत्वाप्रकाशमानत्वविकल्पो-
पहतत्वात् । यस्तु शरीरादौ ‘कृशोऽहम्’ इत्यादिः
अहंविमर्शः स विकल्प एव — शरीराद्यपेक्षया परस्य
अपोह्यस्य प्रतियोगिनः संभवात् । ननु यदि बोध
एव अप्रतिपक्ष एकोऽस्ति, तत्कथं ‘मां यजन्ति’
इत्यादौ याज्ययष्टृतया भेदः पारमार्थिकः स्यात् ?
इत्याशङ्क्याह — स भोक्तृ इत्यादि । बोध एव
उभयात्मना स्फुरितः इति भावः । तदुक्तं तत्र
‘अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च ।’
इति ॥१३१॥
ननु एकश्च उभयात्मा च इति कथं संगच्छताम् ?
इत्याशङ्क्याह