तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

श्लोक १०४ ] प्रथमाह्निकम् । १४७
शासनरोधनपालन-
पाचनयोगात्स सर्वमुपकुरुते ।
तेन पतिः श्रेयोमय
एव शिवो नाशिवं किमपि तत्र ॥१०४॥
शासनं शास्त्रोपदेशादिना बोध्यानां बोधनं ।
रोधनं संसारिणां विलयशक्त्या आघ्रातत्वात् तत्रै-
वावस्थापनं । पालनं यथास्थितस्य विश्ववैचित्र्यस्य
नियतनियन्त्रणया तथैव स्थापनात्मकं संरक्षणं ।
पाचनं कर्मणां कर्मिणः प्रति फलदानोन्मुख्यजननम् ।
उक्तं हि
‘स्वापेऽप्यास्ते बोधयन्बोधयोग्यान्
रोध्याञ्रुन्धन्पाचयन्कर्मिकर्म ।
मायाशक्तोर्व्यक्तियोग्याः प्रकुर्वन्
सर्वं पश्यन् यद्यथावस्तुजातम् ॥’
इति । तेन इति रक्षणार्थपर्यवसायिनोऽपि पतिशब्दस्य
शासनादिकारकत्वेन हेतुना इत्यर्थः । अत एव
पं० ६ ख० पु० फलदानादौन्मुख्येति पाठः ।
पं० १४ ग० पु० पश्यन्सर्वं यद्यथेति पाठः ।
पं० १५ ख० पु० पर्यवसायिनोपकारकत्वेन हेतुनेत्येवंविधः पाठः ।