तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

१०० श्रीतन्त्रालोकः ।
भुवनं विग्रहो ज्योतिः
खं शब्दो मन्त्र एव च ।
बिन्दुनादादिसंभिन्नः
षड्विधः शिव उच्यते ॥६३॥
भुवनं तत्तद्भुवनाधिष्ठेयं भोगाधाररूपम् । विग्रह-
शब्देन उपचाराद्विग्रहिणो लक्ष्यन्ते । तेषां च
रुद्र-क्षेत्रज्ञादिनानारूपत्वेऽपि तत्तत्सिद्धिदानसाम-
र्थ्यादिह रुद्रादीनि कारणान्येव । ज्योतिः बिन्दुः
'कदम्बगोलकाकारः स्फुरत्तारकसंनिभः ।'
इत्यादिनास्य ज्योतीरूपत्वेनाभिधानात् । खं
शून्यं - शक्ति-व्यापिनी-समनालक्षणम् । शब्दो ना-
दात्मा । मन्त्रः अकारोकार-मकारात्मा । अस्य
विशेषणं-बिन्दुनादादिसंभिन्नः इति । यदुक्तं
'बिन्दुनादस्तथा व्योम मन्त्रो भुवनविग्रहौ ।
षड्वस्त्वात्मा शिवो ध्येयः फलभेदेन साधकैः ॥'
इति । तथा
पं० ६ ख० पु० तारकप्रभ इति पाठः ।
पं० १४ ख० पु० भुवनविग्रहे इति पाठः ।