सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

Tandya Mahabrahmana with Sayanacharya Commentary

महर्षि ताण्डि (भाष्यकार: श्रीमत् सायणचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished518 पृष्ठ

पृष्ठ 465, कुल 518 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 465

द्वादशाध्याये पञ्चमः खण्डः । ४४५
प्रागाम्नातम् । किमतो भवति ? तदाह—
अग्नि॒र्वा ए॒तस्य॑ प॒शूनप॑क्रमयति॒ यस्य॑ प॒शवोऽप॑-
क्रामन्त्य॒ग्निरे॒व तस्य॑ प॒शून॒भिक्र॑मयति॒ यस्य॑ प॒शवो॑-
ऽभिक्र॑ामन्ति ॥ २५ ॥
यस्मादुक्तप्रकारेण रुद्रात्मकोऽग्निरनेन साम्ना पशून्(१)प्रापत् त-
स्मादग्निरेव एतस्य पशूनपक्रमयत्यपगमयति यस्य यजमानस्य पशवो-
ऽपक्रामन्त्यपगच्छन्ति। यस्य च पशवोऽभिक्रामन्ति अभिमुखमाप्नुवन्ति
यस्य यजमानस्याऽग्निरेव तस्य पशूनभिक्रमयति प्रापयति अपक्रमणा-
भिक्रमणयोरुभयोरग्निरव कारयितेत्यर्थः॥ २५ ॥
इत्थमग्नेः पशुस्वामित्वं जानतो रौरवेण स्तुवतः फलमाह—
अ॒भ्य॑भ्येवाऽस्य॑ प॒शवः॑ क्रामन्ति॒ य ए॒वं वि॒द्वान्
रौर॑वेण स्तु॒वते॑ ॥ २६ ॥
एवमुक्तमर्थं विद्वान् जानन् यो रौरवेण स्तुवते स्तौति अस्य पशवो-
ऽभ्यभ्येव क्रामन्ति सर्वदाऽभिमुखा एव प्राप्नुवन्ति । न तु कदाचि-
त्पराङ्मुखा गच्छन्तीत्यर्थः ॥ २६ ॥
अस्मिन् साम्नि विद्यमानमिडाविशेषं प्रदर्श्य तृतीयेऽहनि(२) तस्या-
ऽऽनुरूप्यमाह—
प॒रि॒ष्टुब्धेडं॒ तथा॒ ह्येत॒स्याऽह्नो॑ रू॒पꣳ स्तोमः॑ ॥ २७ ॥
परिष्टुब्धा परितः स्तोभयुक्ता इडा औ २३ हो वा हो ५ इडा इत्येवं-
रूपा यस्य तत्परिष्टुब्धेडं इदं रौरवम्, तथा ह्येतस्य तृतीयस्याऽह्नो
रूपं प्रागुक्तं 'परिष्टुब्धेडं तृतीयस्ये'ति । एतेषु पृष्ठस्तोत्रेषु स्तोमः
पूर्वोक्त एव सप्तदशः कार्य्यः इत्यर्थः ॥ २७ ॥
इति ताण्ड्यमहाब्राह्मणे सायणीये वेदार्थप्रकाशे
द्वादशाध्यायस्य चतुर्थः खण्डः ॥
अथ पञ्चमः खण्डः ॥
अथाऽस्मिंस्तृतीयेऽहन्यार्भवपवमानस्याऽऽद्यं स्तोत्रीयं तृचं दर्श-
यित्वा तस्य(२) तत्राऽऽनुपूर्व्यमाह--
"तिस्रो वाच उदीरते" इति तृतीयस्याऽह्नो रूपं तेन
१. आप्नोदिति. क. पु. २. तत्राऽऽनुगुण्यमाहेति. क. पु.
३८ ता० ब्रा०