ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

अथ चतुर्थः खण्डः ॥
होतृमैत्रावरुणब्राह्मणाच्छंस्यच्छावाकानां क्रमेण चत्वारि पृष्ठस्तोत्रा-
णि । तेषां स्तोत्रीयाः सामानि च प्राकृतान्येव । तत्र होतुः पृष्ठस्य स्तो-
त्रीयं प्रगाथविधमनूद्य स्तौति—
“अभि त्वा शूर नो॑ नुम” इत्यभीति रथन्तरस्य रू-
पंᳵ राथन्तरंᳵ ह्येतदहः ॥ १ ॥
(१)“अभि त्वा शूरे”त्येषा हि रथन्तरस्य योनिः । ततोऽभिशब्द-
स्योत्पत्तावेव रथन्तरेण सम्बन्धादभिशब्दो रथन्तरस्य रूपम् । एत-
त्प्रायणीयमहश्च राथन्तरं रथन्तरपृष्ठकम् । हि यस्मादेवं तस्मादभिश-
ब्दयुक्तः प्रगाथोऽस्मिन्नहनि सम्बन्धयोग्य इत्यर्थः ॥ १ ॥
अथ द्वितीयस्य पृष्ठस्य स्तोत्रीयं तृचमुपादाय स्तौति—
“कया न॑श्चित्र आभुव॑”दिति कवत्यस्तेन प्राजाप-
त्याः को हि प्रजापतिः प्रजापतेरा॑प्त्यै ॥ २ ॥
(२)“कया नश्चित्र” इत्याद्याः कवत्यः कशब्दोपेतास्तिस्र ऋचो भ-
वन्ति । यतः कवत्यस्तेन प्राजापत्याः प्रजापतिदेवताकाः । कुत एतत् ?
को हि कशब्दाभिधेयः खलु प्रजापतिः । एवं कवत्यो भवन्तीति यत्
तत् प्रजापतेराप्त्यै प्राप्तये सम्पद्यते ॥ २ ॥
अथ तृतीयस्य पृष्ठस्य स्तोत्रीयं तृचमनूद्य स्तौति--
(३)“तं वो दस्ममृतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसोऽभ