स्वप्नवासवदत्तम् (महाकवि भास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)
Svapnavasavadattam of Bhasa with Hindi Commentary
महाकवि भास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा
पृष्ठ 89, कुल 204 में से
संदर्भ में पढ़ें१२ . उपोद्घातः
जलं जलस्थानगतं च शुष्यति
हुतं च दत्तं च तथैव तिष्ठति ॥” (श्लो. १९)
ऊरुभङ्गे भग्नोरुपतितस्य दुर्योधनस्य वर्णनं यथा—
“श्रीमान् संयुगचन्दनेन रुधिरेणार्द्रानुलिप्तच्छवि-
भूसंसर्पणरेणुपाटलभुजो बालव्रतं ग्राहितः ।
निर्वृत्तेऽमृतमन्थने क्षितिधरान्मुक्तः सुरैः सासुरै-
राकर्षन्निव भोगमर्णवजले श्रान्तोझितो वासुकिः॥” (श्लो. २८)
अभिषेकनाटके सीताग्निप्रवेशचोदनादुःखितस्य लक्ष्मणस्योक्तिः—
“विज्ञाय देव्याः शौचं च श्रुत्वाचार्यस्य शासनम् ।
धर्मस्नेहान्तरे न्यस्ता बुद्धिर्दोलायते मम ॥” (अ. ६. श्लो. २१)
रावणस्य रामभयनिवारणोक्तिः—
“कथं लम्बसटः सिंहो मृगेण विनिपात्यते ।
गजो वा सुमहान् मत्तः सृगालेन निहन्यते ॥” (अ. ३. श्लो. १९)
प्रतिमानाटके रामस्य वचनम्—
“आरब्धे पटहे स्थिते गुरुजने भद्रासने लङ्घिते
स्कन्धाच्चारणनम्यमानवदनप्रच्योतितोये घटे ।
राज्ञाहूय विसर्जिते मयि जनो धैर्येण मे विस्मितः
स्वः पुत्रः कुरुते पितुर्यदि वचः कस्तत्र भो विस्मयः ॥”
(अ. १. श्लो. ४)
रामस्य स्वाभिषेकाज्ञाश्रवणोत्तरमास्मपितृपादपतनवृत्तान्तोक्तिः सीतां प्रति—
“समं बाष्पेण पतता तस्योपरि ममाप्यधः ।
पितुर्मे क्लेदितौ पादौ ममापि क्लेदितं शिरः ॥” (अ. १. श्लो. ५)