स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

श्राद्धकाण्डे अमावास्याद्वैधनिर्णयः ३१
इति । यस्यां तिथौ शर्वर्यां पूर्वस्यां दिशि सन्ध्यागतस्सोमः
सूक्ष्म इव दृश्यते तस्यामपराह्ने चन्द्रक्षय इति तत्रैव श्रा-
द्धं कार्यमित्यर्थः । एतच्च कर्मकालव्यापिन्यां सिनीवाल्यां द्र-
ष्टव्यं, अन्यथा दोषश्रवणात्, तथाच बोधायनः—
मध्याह्नात्परतो यत्र चतुर्द्दश्यनुवर्तते ।
सिनीवाली तु सा ज्ञेया पितृकार्ये तु निष्फला ॥
इति । उक्तलक्षणा सिनीवाली पितृकार्ये निष्फलेति ज्ञेये-
त्यर्थः । बृहस्पतिरपि—
मध्याह्नाद्वा त्वमावास्या परस्तात्संप्रवर्तते ।
भूतविद्धा तु सा ज्ञेया न सा पञ्चदशी भवेत् ॥
मध्याह्नात्परस्तात् कर्मकालमतिक्रम्येत्यर्थः । अनेनैवाभिप्रायेण
कार्ष्णाजिनिरपि—
भूतविद्धाममावास्यां मोहादज्ञानतोपि वा ।
श्राद्धकर्माणि ये कुर्युस्तेषामायुः प्रहीयते ॥
इति । अतः कर्मकालव्यापिन्येव सिनीवाली ग्राह्येत्यर्थः ।
अत एव वृद्धमनुः—
यस्यामस्तं रविर्याति पितरस्तामुपासते ।
तिथिं तेभ्यो यतो दत्तो ह्यपराह्नस्स्वयंभुवा ॥
इति । यदा त्वेवंविधा सिनीवाली न लभ्यते तदा कर्म-
कालव्यापिनी कुहूरेव ग्राह्येत्याह हारीतः—