स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

अल्पेतराणि राजेन्द्र एकोद्दिष्टं प्रचक्षते ।
इति । अत्र पार्वणपक्षे चक्षते प्रचक्षते धर्मशास्त्रज्ञाः । अल्पेत-
राणि बहूनि कतिपयानि वाक्यान्येकोद्दिष्टपक्षं प्रचक्षत इत्यर्थः ।
तेन एकोद्दिष्टपक्षं परित्यज्य पार्वणपक्ष एव परिग्राह्य इत्याह
स एव—
तस्माद्वचनसामर्थ्यात्पार्वणं स्यान्मृतेऽहनि ॥
इति । वचनसामर्थ्याद्बहुतराणां वचनानां सामर्थ्यादित्यर्थः ।
अयमेवार्थो जैमिनिनाऽप्युक्तः—
'विप्रतिषिद्धधर्मसमवाये भूयसां स्यात्सधर्मत्वम्' इति ।
प्रत्यक्षश्रुतिमूलत्वात् जातूकर्ण्यादिवचनान्येव बलवन्ति । प्रत्यक्ष
श्रुतिश्चेयं—'मासिमासि ऋतावृत्तौ हेमन्तग्रीष्मवर्षासु प्रतिसंव-
त्सरे च देवाश्च पितरश्च सहासताम्' इति । प्रतिसंवत्सरे
मृताहे देवाश्च पितरश्च सहासतां विश्वेदेवाः पितृपितामहप्रपि-
तामहाश्च श्राद्धं भोक्तुं सह तिष्ठन्त्वित्यर्थः । अनया श्रुत्या
सदैवं श्राद्धं कार्यं मृताह इत्युक्तम् । तस्मात्सर्वैरेव पार्वणपक्षो
ग्राह्यः । पार्वणविधायकवचनैः एकोद्दिष्टविधायकवचनानां बा-
धितत्वात् । अथवा कतिपयैरेव पार्वणपक्षः परिग्राह्यः ।
तथाच स्मृत्यन्तरम्—
पितुः पितृगणस्थस्य कुर्यातां दर्शवत्सुतौ ।
प्रत्यब्दं प्रतिमासं च विधिज्ञौ क्षेत्रजौरसौ ॥
एकोद्दिष्टवदितरे सुताः कुर्युरिति शेषः । अत एव सुमन्तुः—