स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

वत्सारकश्राद्ध
पितृगणस्थः सपिण्डितः तस्य प्रत्यब्दं प्रतिमासं च पार्वण-
वदाब्दिकं मासिकं च श्राद्धं सुतो मृताहे कुर्यादित्यर्थः ।
एतदुक्तं भवति—यथा अमावास्याश्राद्धे अर्घ्यदानादौ पितृ-
पितामहप्रपितामहानां त्रयाणामुद्देशः तथा पितुराब्दिकश्रा-
द्धेऽपि त्रयाणामुद्देशः कार्यः । इति ।
दर्शवत्स्यात् त्रयोद्देशः सपिण्डीकरणे कृते । इति । प्रति-
मासं चेति तावत्—
'तान्येवतु पुनः कुर्यात्' इति वचनात् सपिण्डीकरणा-
दूर्ध्वमपि प्रथमसंवत्सरे क्रियमाणानुमासिकेषु पार्वणवत्त्रिदे-
वताकं कुर्यादिति विधानार्थमुक्तमिति मन्तव्यम् । न च वाच्यं-
पितरो यत्र पूज्यन्ते तत्र मातामहा ध्रुवम् ।
इति वचनात्पितृमृतामहे मातामहादीनामपि श्राद्धं कार्यमिति ।
यदाह पारस्करः—
पितुर्गतस्य देवत्वमौरसस्य त्रिपूरुषम् ।
इति । देवत्वं गतस्य सपिण्डीकरणेन पितृत्वं प्राप्तस्य ।
त्रिपूरुषग्रहणं षट्पुरुषनिवृत्त्यर्थं । तेन मृताहे मातामहश्राद्धं
न कार्यम् । कात्यायनोपि—
कर्षूसमन्वितं मुक्त्वा . तदाद्यं श्राद्धषोडशम् ।
प्रत्याब्दिकमशेषेषु* पिण्डास्स्युषदिति स्थितिः ॥
इति । कर्षूसमन्वितं सपिण्डीकरणम् । अनेनार्थात्कर्षूसमन्वि-

• प्रत्याब्दिकं च शेषेषु.