स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

इति । अथवा पद्मं शङ्खोक्तं—
यथा विष्टिर्व्यतीपातो भानुवारस्तथैव च ।
पद्मकं नाम तत्प्रोक्तमयनाच्च चतुर्गुणम् ॥
इति । यत्तु विष्णुरोक्तं—'आदित्यसङ्क्रमो विषुवद्वयं व्यती-
पातो जन्मर्क्षमभ्युदयश्च,
एतांश्च श्राद्धकालान्वै काम्यानाह प्रजापतिः ।
श्राद्धमेतेषु यद्दत्तं तदानन्त्याय कल्पते ॥
इति, तदपि न नित्यत्वनिराकरणार्थम् । वचनद्वयेनाग्निहोत्रा-
दिवन्नित्यत्वकाम्यत्वयोरविरोधात् । द्रव्यं ब्राह्मणसम्पत्तिरिति,
द्रव्यस्य श्राद्धार्हस्य ब्राह्मणस्य वा वक्ष्यमाणस्य सम्पत्ति-
र्लाभो यस्मिन् काले सः श्राद्धकाल इत्यर्थः । अत्रापि श्रा-
द्धमावश्यकम् । यथाऽऽह हारीतः—
तीर्थे द्रव्योपपत्तौ तु न कालमवधारयेत् ।
पात्रं च ब्राह्मणं प्राप्य सम्यक्श्राद्धं विधीयते ॥
इति । तीर्थं गङ्गादि । विषुवत् मेषे तुलायां च सूर्यसङ्क्रमः ।
अत्र पुलस्त्योक्तो विशेषः—
अयनद्वितये श्राद्धं विषुवद्वितये तथा ।
युगादिषु च सर्वासु पिण्डनिर्वापणादृते ॥
इति । सूर्यसङ्क्रमः सूर्यस्य राशितो राश्यन्तरगमनम् । सूर्य-
सङ्क्रम इत्यनेनैव सङ्क्रान्तिमात्रसिद्धौ अयने विषुवे चेति