स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

होमानन्तरकाले येन देवार्चनं न कृतं तद्विषयम् । यत्पु-
नरादित्यपुराणेऽभिहितं—
पितॄन् संतर्प्य विधिवत् बलिं दद्याद्विधानतः ।
वैश्वदेवं ततः कुर्यात्पश्चाद्ब्राह्मणवाचनम् ॥
इति । तस्यायमर्थः—ब्राह्मणभोजनेन पितॄन् संतर्प्य सर्वान्नेन
विकिररूपं बलिं प्रदायानन्तरं वैश्वदेवं कृत्वा पश्चास्त्व-
स्तिवाचनादि ब्राह्मणविसर्जना(न्तं)नन्तरं कुर्यादिति । अमु-
मेवार्थं प्रकटयितुं तत्रैवानन्तरमुक्तं—
ये अग्निदग्धामन्त्रेण भूमौ यं निक्षिपेद्बुधः ।
जानीहि तं बलिं वीर श्राद्धकर्मणि निसदा ॥
इति । निसदा सर्वदेत्यर्थः । एवञ्च श्राद्धसमाप्त्यनन्तरं श्राद्धमध्ये
वा विकिरबलिदानान्तरं वैश्वदेवानुष्ठानं कार्यमित्यवगन्तव्यम् ।
श्राद्धस्यान्ते मध्ये वा यत्र वैश्वदेवानुष्ठानं तत्र तदनन्तरं बलि-
हरणं कर्तव्यम् ।
वैश्वदेवं प्रकुर्वीत नित्यकं बलिमेव च ।
इति मत्स्यपुराणे द्वयोर्नैरन्तर्येणाभिधानात् । अत एव स्मृत्यन्तरे
भूतयज्ञादेरेव श्राद्धान्ते कर्तव्यत्वं स्मृतं—
वैश्वदेवाहुतीरग्नावर्वाग्ब्राह्मणभोजनात् ।
जुहुयाद्भूतयज्ञादि श्राद्धं कृत्वा ततः स्मृतम् ॥
इति । अर्वाग्ब्राह्मणभोजनादित्यनेनाग्नौकरणानन्तरं वैश्वदेवा-
हुतीर्जुहुयादित्युक्तम् । श्राद्धं कृत्वा भूतयज्ञादि स्मृतमित्यनेना-