स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)
Smritichandrika: Vyavaharakanda of Devannabhatta
देवण्णभट्ट (सम्पादक: एल. श्रीनिवासाचार्य) द्वारा
पृष्ठ 355, कुल 474 में से
संदर्भ में पढ़ेंश्राद्धकाण्डे अग्नौकरणामिनिर्णयः. 335
इति यमेन वैश्वदैविकब्राह्मणपाणावग्नौकरणहोमविधानात् ।
एवञ्च व्रीहियववत्पित्र्यवैश्वदैविकब्राह्मणपाण्योर्विकल्पो वेदित-
व्यः । दैवविप्रकरहोमपक्षेऽपि हुतशेषं पित्र्यब्राह्मणभोजनपात्रे-
ष्वेव निक्षिपेत् । तथाच वायुपुराणं —
हुत्वा दैवकरेऽनग्निः शेषं पित्र्ये निवेदयेत् ।
न हि स्मृताश्शेषभाजो विश्वेदेवाः पुराणगैः ॥
दैवविप्रकरादन्यत्र पितृविप्रपाणौ होमेऽपि हुतशेषभाजो
विश्वेदेवा न भवन्तीति ज्ञापयितुं न हि स्मृताश्शेषभाजो
विश्वेदेवा इति सामान्येनोक्तम् । यत एव सामान्येन शेष-
भाजो विश्वेदेवा न भवन्तीति अत एव विशेषेण पुराणा-
न्तरे शेषदानं प्रतिषिध्यते—
अग्नौकरणशेषं तु न दद्याद्वैश्वदैविके ।
इति । अग्नौकरणहोमं वैश्वदैविकब्राह्मणपाणौ कुर्वन्नप्येक-
ब्राह्मणपाणावेव कुर्यात्, गुणानुरोधेन प्रधानानावृत्तेर्न्याय्यत्वे-
नैकविप्रपाणावेवानुष्ठेयत्वात् । तदेतदुक्तं वायुपुराणे—
वैश्वदैवे यदैकस्मिन् भवेयुः द्वयादयो द्विजाः ।
तदैकपाणौ होतव्यं स्याद्विधिर्विहितस्तथा ॥
यदैकस्मिन् वैश्वदैविकब्राह्मणभोजनकर्मणि द्वौ चत्वारः षडि-
त्येवं युग्मसङ्ख्यया द्वयादयो विप्रा दैविकत्वेन भवेयुः तदै-
कस्य प्रथमोपविष्टस्य विप्रस्य पाणौ होतव्यं तत्राहुतिविधि-
र्विहितस्स्यादनुष्ठितो भवेदित्यर्थः। एवं ब्राह्मणपाणावग्नौकरणहोमं