स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

116 स्मृतिचन्द्रिकायां
त्रयोदशे मासीति यावत् । क्वचिदधिमासयुक्तसंवत्सरे त्र-
योदशे मासि परिपूर्णे सति चतुर्दशे मास इति यावत् ।
आद्यमाब्दिकं त्वधिमासवत्यपि संवत्सरे द्वादशे मासि परि-
पूर्णे सति कार्यम्, त्रयोदशे मासि कार्यमित्यर्थः । यत्तु
शातातपेनोक्तं—
एकसंज्ञौ यदा मासौ स्यातां संवत्सरे क्वचित् ।
तत्राद्ये पितृकार्याणि देवकार्याणि चोत्तरे ॥
इति, यच्च पैठीनसिना—
द्वौ मासावेकनामानौ स्यातां संवत्सरे यदि ।
पूर्वे तु पितृकार्याणि देवकार्याणि चापरे ॥
इति, तत् येषां पितृकार्याणां मलिम्लुचे विधिः, येषां च
देवकार्याणामुत्तरे मासि विधिः, तथाविधपितृदेवकार्यपर
मित्यवगन्तव्यम् । यद्यप्यसङ्क्रान्तिः सङ्क्रान्तिद्वययुतो वा संस-
र्पसंज्ञोऽंहस्पतिसंज्ञश्च मासः कदाचिच्चैत्रादर्वाग्भवति, तथाऽ-
पि तत्र न पूर्वोक्तविधिनिषेधवचनानि विधायकानि निषेध-
कानि वा, तेषां वचनानामधिमासविषयत्वात् । न च संस-
र्पाहस्पतिसंज्ञकावधिमासौ
चैत्रादर्वाङ्गाधिमासः परतस्त्वधिको भवेत् ।
दृष्टा हि सर्वशास्त्रेषु तस्मिन्मूर्तिस्त्रयोदशी ॥
इति वचनेन चैत्रात्परत एवाधिमासस्मरणात् । तस्मिन्