स्मृतिचन्द्रिका: व्यवहारकाण्ड (देवण्णभट्ट - दक्षिण भारत का मूर्धन्य न्याय-दर्शन महाग्रन्थ)

श्राद्धकाण्डे अधिमासविषयाणि 113
इति वचनद्वयादर्शननिबन्धनमित्युपेक्षणीयम् । मासिकश्राद्धा-
भिप्रायेण वृद्धवसिष्ठेनाप्युक्तम्-
श्राद्धीयाहनि संप्राप्ते अधिमासो भवेद्यदि ।
श्राद्धद्वयं प्रकुर्वीत एवं कुर्वन्न मुह्यति ॥
इति । श्राद्धद्वयं प्रकुर्वीत अधिमासे तदुत्तरमासे च मासि-
कश्राद्धं प्रकुर्वीतेत्यर्थः । यत्तु ज्योतिःपराशरेणोक्तम्-
उपाकर्म तथोत्सर्गः प्रसवाहोत्सवाष्टकाः ।
मासवृद्धौ पराः कार्याः वर्जयित्वा तु पैतृकम् ॥
इति, पराः कार्याः उत्तरे मासि कार्या इत्यर्थः । तत्र
प्रसवाहोत्सवशब्देन जातेष्टिरेव गृह्यते । न पुनराभ्युदयिकं
श्राद्धं जातकर्म च, तयोरपि ग्रहणे-
श्राद्धजातकनामानि ये च संस्कारसत्रताः ।
मलिम्लुचेऽपि कर्तव्या इष्टीः काम्याश्च वर्जयेत् ॥
इति स्मृतिविरोधापत्तेः । पैतृकशब्देन सांवत्सरिकरूपं गृह्यते
न तु सामान्यम् ।
प्रतिसंवत्सरश्राद्धे नाधिमासं विवर्जयेत् ।
मलमासेऽपि कर्तव्यं श्राद्धं यत्प्रतिवत्सरम् ॥
प्रतिसंवत्सरं यच्च पूर्वमासे प्रकीर्तितम् ।
इत्यादिवचनेषु तस्यैव स्पष्टमभिधानात् । सर्वाण्येतानि वच-
नानि मलमासमृतस्य पुनर्मलमासप्राप्तौ द्रष्टव्यानि,
SMRITI CHA.--VOL. V. 15