शिवदृष्टि (सोमानन्दनाथ - उत्पलदेवाचार्य वृत्ति सहित काश्मीर प्रत्यभिज्ञा मूल दर्शन सटीक)

१५६ शिवदृष्टिः [ आ०-६
तदर्थमुक्तमीशेन न परार्थविवक्षया ।
अनेकेषामणूनां च कथमेकत्र संस्थितिः ॥ ९७ ॥
अमूर्तत्वाद्यदि भवेदमूर्तत्वेऽपि वस्तुता ।
वस्तुत्वे संस्करोत्येव नानासत्तानयोगतः ॥ ९८ ॥
व्याप्यः स देश एकेन व्याप्यतेऽप्यपरैः कथम् ।
परस्परेण व्याप्यत्वाद्व्याप्यव्यापकता भवेत् ॥ ९९ ॥
वर्तते यदि तत्रान्यो न व्याप्तोऽसौ पुरापरैः ।
आकाशबुद्धिचित्तादेः कथमेकत्र चेत् स्थितिः ॥ १०० ॥
दोषोऽयं भवतामेव नैवमस्मासु तादृशः ।
सर्वस्य सर्वदेहेषु व्यापकत्वव्यवस्थितेः ॥ १०१ ॥
सर्वेषां सर्वदेहस्था संवित्केन निवार्यते ।
कर्मणामानुरूप्याच्चेत् संविद्बाधा न कर्मभिः ॥ १०२ ॥
अकर्महेतुकेऽप्यस्ति योगिनोऽन्यशरीरके ।
न शवत्वं शरीरे स्यादन्यात्मस्फुरणस्थितेः ॥ १०३ ॥
तत्र कर्म निमित्तं चेद्योगेनाप्यत्र संक्रमः ।
एकबोधो बोधशतैरभिभूतो भवेत्तदा ॥ १०४ ॥
तद्बाधे न परव्याप्तिर्न वा व्याप्तेस्तदात्मता ।
मोक्षेऽपि शिवबाहुल्यान्नानानायकता भवेत् ॥ १०५ ॥
तस्याधिकमहेशित्वे मोक्षे न्यूनाधिके स्थितिः ।
बहूनां नायकत्वेऽपि नायकत्वं विहन्यते ॥ १०६ ॥
तथा पञ्चविधे कृत्य नानात्वादक्रिया भवेत् ।
यानन्यसदृशी भूमिः सा परा प्रान्तभूमिका ॥ १०७ ॥
या पुनः सर्वसदृशी सानुकार्या किमुच्यते ।
सर्वज्ञत्वेन सर्वेषामेककार्यानुवर्तनात् ॥ १०८ ॥
संसारस्यानुपाल्यत्वादद्वेषादिमलहानितः ।
अथवा स्वात्मविभवपरमानन्दतृप्तितः ॥ १०९ ॥
तन्निष्ठत्वात् पञ्चविधकृत्यस्योन्मुखतैव नो ।
भवेन्मुक्तात्मभेदेऽपि सा त्वनादौ शिवे स्थिता ॥ ११० ॥