षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

[Header] द्वितीयोऽध्यायः (३) ८१

यो वै य एवोद्गाता धूर्षु यथोक्तासु महाव्रतं वेद महाव्रतस्तोत्रदृष्टिं
कुर्यात् अस्मिन् ज्ञातारि सर्वाः प्रजाः पुण्याः स्तुतिरूपा वाचो वदन्ति ।
प्रथितकीर्तिर्भवेदित्यर्थः ॥ ६ ॥
तत्रैव विशेषमाह--
शिरो गायत्र्युरस्त्रिष्टुप् मध्यं जगती पादावनुष्टुप्
सर्वा अस्मिन् पुण्या वाचो वदन्ति य एवं वेद ॥ ७ ॥
तत्र गायत्री शिर इति, त्रिष्टुबुर इति, जगती मध्यमिति, अनुष्टुप्
पादानित्येवं यो वेद अस्मिन् पुण्या वाचो वदन्तीति ॥ ७ ॥
एवं विदुषो गायत्र्यादिषु सप्रशंसं व्रतं दर्शयति--
यो वा एवं धुरो विद्वानथासां व्रतं चरत्यागमि-
ष्यतोऽस्य पूर्वेद्युः पुण्या कीर्तिरागच्छति ॥ ८ ॥
अथशब्दो वाक्यालंकारार्थः । य एवं यथोक्तप्रकारेण धुरो विद्वान्
जानन् आसां गायत्र्यादीनां धुरां व्रतं तद्विषयं नियमं चरति । यत्र यत्रा-
गमिष्यतोऽस्य पूर्वेद्युः पुरस्तादेव पुण्या कीर्तिरागच्छतीति ॥ ८ ॥
किं तद्व्रतम् ? तत्राह--
सुरभिरेव गन्धो गायत्र्या व्रतम् । दर्शनीयं त्रिष्टुभः ।
श्रवणीयं जगत्याः । यदेव वाचा पुण्यं वदति तदनु-
ष्टुभः । तदु सर्वासां व्रतम् ॥ ९ ॥
सुरभिरेव गन्धो घ्रातव्य इति गायत्र्या व्रतं तद्विषयो नियमः । अनुकूल-
मेव द्रष्टव्यमिति त्रिष्टुभो व्रतम् । चक्षुःप्राणत्वात् त्रिष्टुभः । श्रवणीयंमेव
श्रोतव्यमिति जगत्याः । श्रोत्रप्राणत्वात् तस्याः । यदेव पुण्यं तद् एव वाचा
वदतीति अनुष्टुभो व्रतम् । वाक्प्राणत्वात् अनुष्टुभः । तदु तदेव सर्वासां
चतसृणां व्रतमिति ॥ ९ ॥

---

2. MT अस्य तस्मिन् for अस्मिन्.
3. MS add हि after जगत्याः.
4. MSR om. एव.
   प० 6