षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

द्वितीयोऽध्यायः (१) ६५

द्वादशाक्षरपर्यन्तं तस्या ऋचः चत्वारि चत्वार्यक्षराणि निक्रीडयन्निव
नितरां क्रीडयन्निव विरम्य गायेदित्यर्थः ॥ १७ ॥
ततः स्तौति—
द्वादशाक्षरपदा जगती । पशवो वै जगती । पशुष्वेव
प्रतितिष्ठति ॥ १८ ॥
जगती द्वादशाक्षरपदा । स्पष्टमन्यत् ॥ १८ ॥
तत्र एव विशेषान्तरमाह—
तस्याश्चत्वार्युत्तमार्धेऽक्षराणि द्योतयति ॥ १९ ॥
तदेतदनूद्य मतभेदेन व्याचष्टे सूत्रकारः—तस्याश्चत्वार्युत्तमार्धेऽ-
क्षराणि द्योतयतीति ब्राह्मणं भवति । द्वे पुरस्ताद्धिंकारात् तथोपरिष्टादिति
गौतम इति । सोमः शुक्रा इति धानंजय्यः (द्रा. २१.३.२४, २६; ला.
७.१२.१०-१२) इति । स्पष्टोऽर्थः ॥ १९ ॥
तत्प्रशंसति—
श्रोत्रमेव तद्युनक्ति । तस्माद्युक्तं श्रोत्रम् । श्रोत्रे द्वे
प्रतिश्रवणे द्वे । तस्मात् पुरुषः सर्वा दिशः शृणोति । अपि
पराङ् यन् प्रत्यङ् शृणोति ॥ २० ॥
तत् तेनाक्षरचतुष्टयद्योतनेन श्रोत्रमेव प्राणत्वेन युनक्ति । तस्मात्
तत एव श्रोत्रं युक्तं चतुष्ट्वसंख्यया । कथम् ? द्वे श्रोत्रे उपाधिभेदेन तथा

---

1. J. om. चत्वारि चत्वार्यक्षराणि; Bh MT. निक्रीडन् for निक्रीडयन्.
2. MTI निरन्तरं for नितरां; Bh om. नितरां क्रीडयन्निव; S. om. नितरां...गायेदित्यर्थः ।
   RI after गायेदित्यर्थः add:—तदाह सूत्रकारः—तस्याश्चत्वारि चत्वार्य-क्षराणि निक्रीडयन्निव गायत्या द्वादशभ्योऽपरेभ्य इति ब्राह्मणं भवति परिष्टो भान्ताया (I. भ्रां आ उन्तायां) कृपा (I. ०पा अ) इति.
3. M. पदाक्षरा for अक्षरपदा.
4. M तदत्र for तत्र.
5. R J om. इति after गौतमः.
6. RTJ. स्पष्टा० for स्पष्टो०.
7. Bh adds तद् after तेन.
8. RSI युक्तम् for ततः; Bh I श्रोत्रत्व for श्रोत्रं; RSI चतुर्षु चतुः-संख्यादिकं for चतुष्ट्वसंख्यया । कथम्?.
   ५० ऽ