षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

पञ्चमोऽध्यायः (४) [पृ. १८१]

अथ यूपस्याश्रिदैवतान्युच्यन्त इति शेषः । पूर्वायामश्रावग्निर्दैवता ।
अन्यत्समानम् । या विदिशः सन्ति ता विदिशस्ते प्रसिद्धा आदित्यादयो
यथासंख्यमधितिष्ठन्ति । अपराजिताः । यस्यां दिशि देवा असुरैः पराजिता
नाभवन् सा अपराजिता । अधरा दिगित्यर्थः । सा पितृभ्यः । ऊर्ध्वायां च
दिशि साध्याः तिष्ठन्ति । [सा] तद्देवत्येत्यर्थः ॥ ९ ॥
यथोक्तं यूपं प्रशंसति—
सर्वदेवत्यो वै यूपः । यूपो वै बहुरूपः वज्रीभूत्वा
देवानुपतिष्ठते ॥ १० ॥
अत एव सर्वदेवत्यो यूपः । किं च यूपोऽनेकाश्रित्वाद बहुरूप एव
यद् वज्रीभूत्वा वज्रात्मकत्वं प्रतिपद्य देवानुपतिष्ठते ॥ १० ॥
अथ प्रकारान्तरेण यूपमेव प्रशंसति—
ते देवाः प्रजापतिमुपाधावन् । यूपेन प्रहरन्त्यारोप-
यन्त्यायोधयन्ति च । तद्यूपस्य यूपत्वम् ॥ ११ ॥
प्राप्तयुगास्ते देवाः प्रजापतिमुपाधावन् । उपेत्य च ते लब्धानुज्ञाः
सन्तः यूपेन वज्रात्मकेन राक्षसान् प्रहरन्ति आरोपयन्ति आवृण्वते च ।
तथा आयोधयन्ति तैः सह युद्धं कुर्वन्ति तत् तेन यूपस्य यूपत्वम् ॥ ११ ॥
तत्रैव धर्मान्तरं विधत्ते—
मूलमरत्निं सत्वचं निखनेत् ॥ १२ ॥

---

पादटिप्पणी (Footnotes):

1. T. यूपस्थानि, KM. यूपस्याश्रीर for यूपस्याश्रि०.
2. RI. तासु for ताः; RI om. विदिशस्ते प्रसिद्धा See CN. ;
   T. दिश० M. तादृश० for विदिश०.
3. M. ०संख्याः तिष्ठन्ति for ०संख्यमधितिष्ठन्ति ; RI. या दिक् for
   यस्यां दिशि ; RJMIK. अपराजिता ; for पराजिताः.
4. J. तद्देवत्येभ्यः for तद्देवत्येत्यर्थः.
5. JM. trans. एव after. ०देवत्यः.
6. MT. तद् for ते.
7. JR. आवृण्वन्त्येव for आवृण्वते च.