षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)
Shadvimsha Brahmana of the Samaveda with Commentary
सामवेदीय वैदिक ऋषि मण्डल द्वारा
पृष्ठ 179, कुल 226 में से
संदर्भ में पढ़ेंपञ्चमोऽध्यायः (४) १७९
तद् प्रशंसति —
दश दिशः परिगृह्णाति । उभयतः पाङ्क्ते द्वे यूपे करोति ॥ ४ ॥
तथा सति ऊर्ध्वाधोदिग्भ्यां सह दश दिशः परिगृहीतवान् भवति । ततश्च
यूपे यूपविषये उभयतः द्वयोः पार्श्वयोः द्वे पाङ्क्ते द्वे पञ्चसंख्ये करोति कृतवान्
भवति । पञ्चपदा पङ्क्तिः (स. अ. सू. ५-६) इति संख्याम्नानात् ॥ ४ ॥
विकल्पेन धर्मान्तरं दर्शयति —
पञ्चदशोसप्तदशैकविंशत्यरत्निं वा ॥ ५ ॥
पञ्चदशारत्निं वा सप्तदशारत्निं वा एकविंशत्यरत्निं वा कुर्यात् ॥ ५ ॥
यूपस्य काम्यानि प्रकृतिद्रव्याणि दर्शयति —
पालाशं पुष्टिकामस्य । बैल्वं ब्रह्मवर्चसकामस्य ।
औदुम्बरमन्नाद्यकामस्य । खादिरं बलकामस्य । वैभीतक-
राजवृक्षौ भ्रातृव्यवतः । क्रमुकाश्वत्थपाषाणाः यशस्कामस्य ।
यत्किंच यज्ञियं पशुकामस्य ॥ ६ ॥
पुष्टिकामस्य पालाशप्रकृतिकं यूपं कुर्यात् । एवमन्यदपि योज्यम् ।
यज्ञियं यज्ञाहं यत्किंच वैकङ्कतादिकं वृक्षजातमस्ति तत्प्रकृतिकं यूपं
पशुकामस्य कुर्यात् ॥ ६ ॥
पालाशादिष्वेव वर्जनीयान् प्रतिज्ञापूर्वकं दर्शयति —
तत्र वर्जनीया भवन्ति । गडुलो व्रणिलो व्यावृत्तः
कुष्ठिः कुब्जः शूलो दग्धः शुष्कः सुषिरो घुणजग्ध
इत्यप्रशस्ताः ॥ ७ ॥
2. KT. पङ्केर्, MI. पङ्कौ for पाङ्क्ते.
4. J. trans. सह before दिग्भ्यां ; TK. सः for सह ; RI. तथा,
J. अतश् for ततश्च .
5. T. पङ्केर् for पाङ्क्ते.
6. J. साम्न्यात् for ०म्नात् .
15. R. व्याख्येयम् for योज्यम् .
17. K. om. पशुकामस्य.
18. J. पालाशेषु for पालाशादिषु ; JT. ०पुरःसरं for पूर्वकं.
19. MSh. व्यावृक्तः for व्यावृत्तः