सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

Shadvimsha Brahmana of the Samaveda with Commentary

सामवेदीय वैदिक ऋषि मण्डल द्वारा

DevanagariSanskritpublished226 पृष्ठ

पृष्ठ 179, कुल 226 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 179

पञ्चमोऽध्यायः (४) १७९
तद् प्रशंसति —
दश दिशः परिगृह्णाति । उभयतः पाङ्क्ते द्वे यूपे करोति ॥ ४ ॥
तथा सति ऊर्ध्वाधोदिग्भ्यां सह दश दिशः परिगृहीतवान् भवति । ततश्च
यूपे यूपविषये उभयतः द्वयोः पार्श्वयोः द्वे पाङ्क्ते द्वे पञ्चसंख्ये करोति कृतवान्
भवति । पञ्चपदा पङ्क्तिः (स. अ. सू. ५-६) इति संख्याम्नानात् ॥ ४ ॥
विकल्पेन धर्मान्तरं दर्शयति —
पञ्चदशोसप्तदशैकविंशत्यरत्निं वा ॥ ५ ॥
पञ्चदशारत्निं वा सप्तदशारत्निं वा एकविंशत्यरत्निं वा कुर्यात् ॥ ५ ॥
यूपस्य काम्यानि प्रकृतिद्रव्याणि दर्शयति —
पालाशं पुष्टिकामस्य । बैल्वं ब्रह्मवर्चसकामस्य ।
औदुम्बरमन्नाद्यकामस्य । खादिरं बलकामस्य । वैभीतक-
राजवृक्षौ भ्रातृव्यवतः । क्रमुकाश्वत्थपाषाणाः यशस्कामस्य ।
यत्किंच यज्ञियं पशुकामस्य ॥ ६ ॥
पुष्टिकामस्य पालाशप्रकृतिकं यूपं कुर्यात् । एवमन्यदपि योज्यम् ।
यज्ञियं यज्ञाहं यत्किंच वैकङ्कतादिकं वृक्षजातमस्ति तत्प्रकृतिकं यूपं
पशुकामस्य कुर्यात् ॥ ६ ॥
पालाशादिष्वेव वर्जनीयान् प्रतिज्ञापूर्वकं दर्शयति —
तत्र वर्जनीया भवन्ति । गडुलो व्रणिलो व्यावृत्तः
कुष्ठिः कुब्जः शूलो दग्धः शुष्कः सुषिरो घुणजग्ध
इत्यप्रशस्ताः ॥ ७ ॥
2. KT. पङ्केर्, MI. पङ्कौ for पाङ्क्ते.
4. J. trans. सह before दिग्भ्यां ; TK. सः for सह ; RI. तथा,
J. अतश् for ततश्च .
5. T. पङ्केर् for पाङ्क्ते.
6. J. साम्न्यात् for ०म्नात् .
15. R. व्याख्येयम् for योज्यम् .
17. K. om. पशुकामस्य.
18. J. पालाशेषु for पालाशादिषु ; JT. ०पुरःसरं for पूर्वकं.
19. MSh. व्यावृक्तः for व्यावृत्तः