षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

स्वार्थपरित्यागेन श्रुतिर्बाधितव्येति च मत्वर्थलक्षणैव युक्ता । अतः सोमेन
यजेतित्र[स]त्यपि गौरवे गत्यभावाद्दि[शि]ष्टः विधिरेवेति । तदनुपपन्नम् ।
गुणविधिपरत्वे य एव गुणो विधीयते स एव स्तोतव्यः इति श्येनद्रव्य-
विशेषस्यैव स्तुतिः स्यात् न चात्र यथा श्येन आदीतेत्यादिवाक्यशेषे
तस्य स्तुतिः । स्वेनैव स्वस्योपमानेन स्तुतेरयुक्तत्वात् । अतस्तद्व्यपदेशाद्वाक्यशेष-
नैरर्थक्यपरिहाराय विप्रकृष्टार्थेनापि गौण्या वृत्त्या श्येनशब्दः कर्मणि वर्तते ।
अतः स(ग?)तिसंभवे गौरवात् सोमादिवत् विशिष्टविध्यङ्गीकरणमयुक्तम् ।
इत्यलमप्रसङ्गेन । अतः श्येनेनामधेयेन यागेन शत्रुहिंसां भावयेदि-
त्ययमेवार्थः ॥ २ ॥
श्येनशब्दस्य यागे प्रवृत्तिं दर्शयितुं प्रसिद्धश्येनसादृश्येन यागं स्तौति—
श्येनो वै वयसां क्षेपिष्ठः । यथा श्येन आदीतै-
मेवैनमेतेनादत्ते ॥ ३ ॥
वयसां पक्षिणां मध्ये श्येनो वै श्येनाख्यः पक्ष्येव क्षेपिष्ठः क्षिप्रतमः।
किंच यथा श्येनो निपत्य पक्ष्यन्तराणि हन्तुमाददीत स्वीकरोति एवमेवा-
भिचरन् एनं भ्रातृव्यम् एतेन यागेनादत्ते । यद्यप्यादाने यागस्य करणता
प्रतीयते तथापि तदादानस्य हिंसार्थत्वात् भ्रातृव्यहिंसाकरणतैवात्र विधीयते ॥ ३ ॥
तत्र पवमानेषु सश्रंसं त्रिवृत्स्तोमं विधत्ते—
त्रिवृतः पवमाना भवन्ति ॥ ४ ॥
तत् प्रशंसति—
त्रिवृद्वै स्तोमानां क्षेपिष्ठः । यत्त्रिवृद्भवत्याशीय
स्तृणवा इति ॥ ५ ॥

---

पादटिप्पण्यः (Footnotes):
4. R. नवा० for न चा०
11. M. adds ह before वै.
13. J. om. एव.
16. KLM. ०करणं तेनैव for ०करणतैव.
17. P. प्रशसनं for सश्रंसं; J. विधीयते for विधत्ते.
21. Sh KRIS. ०स्त्रिणवा० for ०स्तृणवा०.