सर्वार्थसिद्धि: तत्त्वार्थसूत्र (आचार्य पूज्यपाद - पं. फूलचन्द्र सिद्धान्तशास्त्री सविस्तार हिन्दी टीका)
Sarvarthasiddhi of Acharya Pujyapada on Tattvartha Sutra with Commentary
आचार्य उमास्वामी / पूज्यपाद (टीकाकार: पं. फूलचन्द्र सिद्धान्तशास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 517, कुल 558 में से
संदर्भ में पढ़ेंपरिशिष्ट २ ४०५
§ २९०
पञ्चेन्द्रियाणि.........॥१९॥
१२४. ४ कर्मेन्द्रियाणां वाक्पाद-पाणि-पायूपस्थान-
लक्षणानाम् ।
§ २९४
निर्वृत्ति.........॥२६॥
१२५. २ उत्सेधाङ्गुलपरिभाषानिष्पन्नं यस्यैकस्मिन्
प्रमाणाङ्गुले पञ्चशतानि भवन्ति ।
§ ३१६
विग्रहवती.........॥२८॥
१३२. १२ सर्वोत्कृष्टविग्रहनिमित्तनिष्कुटक्षेत्रे सर्वो-
त्कृष्टविग्रहस्त्रिवक्रता, तस्य निमित्तं यन्निष्कुटक्षेत्रं
वक्रक्षेत्रम् ।
§ ३२०
एकं द्वौ.........॥३०॥
१३३. १० यथेच्छातिसर्गः यथेष्टप्रवृत्तिः ।
§ ३२२
संमूर्च्छ.........॥३१॥
१३४. ४ उपेत्य-गत्वा पद्यते-उत्पद्यते ।
§ ३२४
सचित्त.........॥३२॥
१३५. १३ तद्भेदाश्चतुरशीतिसहस्रसंख्याः । तथाहि
—नित्येतरनिगोतस्य पृथिव्यप्तेजोवायुकायिकानां च
प्रत्येकं सप्त सप्त योनिलक्षाणि। वनस्पतिकायिकानां दश।
द्वित्रिचतुरिन्द्रियाणां प्रत्येकं द्वे द्वे। सुरनारकतियंश्चां
प्रत्येकं चत्वारि चत्वारि । मनुष्याणां चतुर्दशेति ॥
तदुक्तम्—
'णिच्चिदरधादु सत्तय तरु दस वियलिंदिएसु छच्चेव ।
सुर-णिरय-तिरिय चउरो चोद्दस मणुए सदसहस्सा ॥'
[वारसअणु० गा० ३५]
औदारिक.........॥३६॥
§ ३३१
१३७. ८ अष्टगुणैश्वर्ययोगात् अणिमा-महिमा-लघिमा-
प्राकाम्य-प्राप्ती शित्व-वशित्व-कामरूपित्वलक्षणात् ।
प्रदेशतो.........॥३८॥
§ ३३५
१३८. ८ को गुणाकारः । पल्योपमासंख्येयभागः ।
तथाहि-औदारिकात् पल्योपमासंख्येयभागाधिकं
वैक्रियिकं तस्मादप्याहारकम् ।
अनन्तगुणे.........॥३९॥
§ ३३७
१३८. १३ को गुणाकारोऽभव्यानन्तगुणः सिद्धानन्त-
भागः । अत्रोभयोरेकार्थत्वं यदेव ह्यभव्यानामनन्त-
गुणत्वं तदेव सिद्धानामनन्तभागत्वमिति । अनेना-
जघन्योत्कृष्टं चानन्तमानमत्र द्रष्टव्यम् ।
निरुपभोगः.........॥४४॥
§ ३४७
१४०. १२ इन्द्रियप्रणालिकया इन्द्रियद्वारेण ।
इन्द्रियलब्धौ-इन्द्रियशक्तौ ।
शुभं.........॥४९॥
§ ३५७
१४३. ४ प्रत्याम्नायः पुरभिधानम् ।
§ ३६५
१४५.६ चरमदेहस्योत्तमविशेषणात्तीर्थंकरदेहो गृह्यते ।
ततोऽन्येषां चरमदेहानामपि गुरुदत्तपाण्डवा-
दीनामग्न्यादिना मरणदर्शनात् । उक्तेभ्योऽन्येषां
विषादिनापवर्त्यमायुः उक्तं च —
'विसवेयणरत्तक्खय-भय सत्थगहणसंकिलेसेहिं ।
आहारुस्सासाण णिरोहओ छिज्जए आउ ।'
—[ गो० कर्म० गा० ५७ ]
[ चरम शरीरके साथ उत्तम विशेषण लगाने से
तीर्थंकरका शरीर ग्रहण किया जाता है क्योंकि
चरमशरीरी भी गुरुदत्त, पाण्डवों आदिका अग्नि
आदिसे मरण देखा गया है। इनसे जो अतिरिक्त