रसगंगाधर (पण्डितराज जगन्नाथ - रसतरङ्गिणी संस्कृत व हिन्दी व्याख्या सम्पूर्ण प्रथम आनन)

[Header]
प्रथमाननम् ४५
[/Header]

अन्व्यतिरेकित्वम् = अव्यभिचारित्वम्, तस्य संशयोऽव्यभिचारसंशयो व्यभिचार-
संशयैककोटिकः । विपक्षस्य = विपक्षे । गमनिकावलम् = अनुमापकत्वम् । व्यञ्जनं
पुनस्तथात्वेन सन्दिह्यमानादपि लिङ्गाद् भवत्येव । प्रकृते च गुर्वाज्ञादिना भीरुधार्मि-
कस्य सिंहसत्त्वेऽपि भ्रमणसम्भवाद्धेतोः भ्रमणाभावस्वरूपसाध्याभाव(भ्रमण)वत्यपि
गोदाकच्छकुहरात्मके पक्षे वृत्तित्वसंशयाद् व्यभिचारसंशयः स्फुटः । पुंश्चलीवाक्य-
स्याऽप्रमाणत्वेन तद्वचनेन तत्र दृप्तसिंहसत्त्वाऽनिर्णयात् पक्षधर्मताऽपि सन्दिग्धैवेति
भवत्यसिद्धत्वसंशयोऽप्यत्र । धार्मिकस्य पापजनकश्वस्पर्शाद् बिभ्यतोऽपि यदि वीरत्वम्
तर्हि सिंहस्य तद्भयकारणत्वाऽभाव इति सिंहवत्त्वस्य हेतोऽभ्रं मणाभावाभावस्वरूप-
साध्याभावव्याप्तिसंशयाद्व