प्रमाणवार्तिकम् (आचार्य धर्मकीर्ति - मनोरथनन्दि वृत्ति सहित बौद्ध न्याय महाग्रन्थ)

विचारः ] परार्थानुमानपरिच्छेदः ३७३
तच्चतुर्लक्षणं रूपनिपातेषु स्वयं-पदैः ॥ २८ ॥
असिद्धासाधनार्थोक्तवाद्यभ्युपगतग्रहः¹ ।
अनुक्तोऽपीच्छया व्याप्तः साध्य आत्मार्थवन्मतः ॥ २९ ॥
सर्वान्येष्टनिवृत्तावप्याशङ्कास्थानवारणम् ।
पक्षवचनस्य लक्षणमुक्तमसंमोहाय विप्रतिपत्तिनिराकरणेन साध्यप्रतिपत्त्यर्थम् ।
तथा ह्यात्मार्थत्वं साध्यमपि सांख्या असाध्यमाचक्षते, परार्थत्वमसाध्यमपि
साध्यमिति सन्ति विप्रतिपत्तयः । तच्च साध्यं चतुर्लक्षणमुक्तम्— “स्वरूपेणैव
निर्देश्यः स्वयमिष्टोऽनिराकृतः पक्षः” इत्यत्र लक्षणचतुष्टयप्रतिपादकै रूपनिपातेषु
स्वयं-पदैर्यथाक्रमम् ॥ २८ ॥
असिद्धस्यासाधनस्यार्थोक्तस्य वाद्यभ्युपगतस्य ग्रहः । असिद्धस्वभाव-
त्वात् साध्यस्य न सिद्धस्य ग्रहणम् । ततः सिद्धं चाक्षुषत्वादि रूपादे