प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

तृतीयोऽङ्कः ११३
भिक्षुः—( कर्णौ पिधाय ) बुद्ध बुद्ध, अहो दारुणा धर्मचर्या ।
क्षपणकः—अर्हन् अर्हन् , अहो घोरपापकारिणा केनापि विप्रलब्धो
वराकः । (अलिहन्त अलिहन्त, अहो घोलपावकारिणा केणावि विप्पलद्धो वलाओ)
कापालिकः—( सक्रोधम् ) आः पाप पाखण्डापसद, मुण्डितमुण्ड-
चूडाकेश, केशलुञ्चक, अरे, विप्रलम्भकः किल चतुर्दशभुवनोत्पत्तिस्थि-
तिप्रलयप्रवर्त्तको वेदान्तप्रसिद्धसिद्धान्तविभवो भगवान्भवानीपतिः। दर्श-
यामस्तर्हि धर्मस्यास्य महिमानम् ?
कीलालानां रक्तानाम् धाराभिः उज्ज्वलैः प्रकाशितैः पुरुषोपहारबलिभिः नरबलिभिः
देवः महाभैरवः कालभैरवः नः अस्माकम् अर्च्यः पूज्यः । महाभैरवस्य पूजायां गल-
क्षवद्रक्तनरबलिमुपहारीकुर्म इत्युत्तरार्द्धार्थः। अत्र क्षपणकेन पृष्टस्य कीदृशस्तव धर्मो
मोक्षश्च तव कीदृश इति प्रश्नद्वयस्य क्रमशॊ दत्तमुत्तरमिति बोध्यम्। तत्राद्य पाद-
द्वयेन प्रथमः प्रश्नः समाहितः, सद्यःकृतेत्यादिना च भैरवोपासनावशात्पाप्तकैलास-
वास एव मोक्ष इति च प्रतिपादितं द्वितीयप्रश्नस्योत्तरमिति विवेकः। शार्दूलविक्री-
डित वृत्तम् ॥ १३ ॥
बुद्ध बुद्धेति स्वेष्टदेवस्मरणं घृणातिशयव्यञ्जनाय, आस्तिकानां बीभत्सदृश्यदर्शने
यथा राम रामेति प्रयोगः, दारुणा-कठोरा, नरबलिदानेन दारुणत्वम् ।
अर्हन्नर्हन्नित्यपि पूर्ववदेव घृणान्वक्तये । घोरपापकारिणा-अतिपापाचारिणा ।
विप्रलब्धः-वञ्चितः । वराकः-दयनीयोऽम् ।
पाखण्डापसद्-नीचपाखण्ड । मुण्डितमुण्डचूडाकेश-कर्त्तितसशिखकचराशे, इदं
बौद्धमुद्दिश्य संबोधनम् । केशलुञ्चक-लुञ्चितकच, इदं जैनसंबोधनम् । अरे इति
क्रोधे संबोधनम् । चतुर्दशभुवनोत्पत्तिस्थितिप्रलयप्रवर्त्तकः-सकलजगतुत्पादनसत्ता-
भङ्गप्रयोजकः । वेदान्तप्रसिद्धसिद्धान्तविभवः-उपनिषदभिमतमतः । भगवान्-सर्व-
विधसामर्थ्यशाली । भवानीपतिः-शङ्करः । अस्य धर्मस्य-कापालिकाचारस्य । महि-
मानम्-प्रभावम् ।
भिक्षु—बुद्ध, बुद्ध, अरे बडी भयङ्कर धर्मचर्या है ।
क्षपणक---अर्हन् , अर्हन् , अहा किसी घोर पापीने इस बेचारे को ठग लिया है ।
कापालिक---( सक्रोध ) आः पापी पाखण्ड, मुण्डितमस्तक, केश लुञ्चक, अरे वञ्चक,
चतुर्दश भुवनके उत्पत्तिस्थितिप्रलयके प्रवर्त्तक वेदान्तप्रसिद्धसिद्धान्त भगवान् शिव
धूर्त्त हैं ? दिखाएँ हम इस धर्म की महत्ता ?
८ प्र० च०