पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

तृतीयोऽध्यायः । ८७
आह—(किं) क्रियाचतुष्कमेवात्र कर्तव्यमिति ? । उच्यते—न ।
यस्मादाह—
अँपितत्कुर्यात् ॥ १६ ॥
अत्र अपिशब्दः क्राथनादिसर्वक्रियासमुच्चयवचने । तद् इति
अनैकान्ते । कुर्याद् इति कुशलां हासवृत्तिमधिकुरुते । यमानामविरोधिनां
शुविरूपकाणां (१) द्रव्याणां काष्ठलोष्टादीनां ग्रहणधारणसंस्पर्शनादीनि
कर्तव्यानि । ततस्ते वक्तारो वदन्ति असम्यक्कारी शुच्यशुच्योः
कार्याकार्ययोरविभागज्ञ इति । अनेनानृताभियोगेनास्य धर्माधर्मयोश्च
हानादानशुद्धिर्भवति ॥ १६ ॥
आह—किं क्रियापञ्चकमेवात्र कर्तव्यम् ? । तदुच्यते—न ।
यस्मादाह—
अँपितद्भाषेत् ॥ १७ ॥
अत्र अपिशब्दः सर्वेन्द्रियवृत्त्युपादानसम्भावने । तद् इति
अनैकान्ते । भाषेद् इति वाक्यवृत्तिमधिकुरुते । इत्पदम् अपार्थकं
पुनरुक्तं व्याहतं भाषितव्यमिति । ततस्ते वक्तारो वदन्ति
असम्यग्वादी वाच्यावाच्ययोरविभागज्ञ इति । अनेनानृताभियोगेनास्य
धर्माधर्मयोस्त्यागादानशुद्धिर्भवति ॥ १७ ॥
१. ‘अवितत्कुर्यात्’ इति सर्वदर्शनसङ्ग्रहे. ‘कार्याकार्यविवेकशून्यस्येव लोक-
निन्दितकरणम् अपितत्करणम्’ । गणकारिकाव्याख्या page 19. २. ‘अवितद्भाषेत्’
इति सर्वदर्शनसङ्ग्रहे. ‘व्याहतापार्थकादिशब्दोच्चारणम् अपितद्भाषणम्’ । गणकारिकाव्याख्या
page 19.