पाशुपत सूत्र (भगवान् लकुलीश - कौण्डिन्य प्रणीत पञ्चार्थभाष्य सहित पाशुपत दर्शन मूल)

तृतीयोऽध्यायः । ७९
“अमृतस्येव लिप्सेत नैव मानं विचक्षणः ।
विषस्येव जुगुप्सेत सन्मानस्य सदा द्विजः ॥
सुखं ह्यवमतः शेते सर्वसङ्गविवर्जितः ।
दोषान् परस्य न ध्यायेत् तस्य पापं सदा मुनिः ॥ ”
इति ॥ ३ ॥
आह—केष्वव्यक्तलिङ्गिना व्यक्ताचारेणावमतेन भवितव्यमिति ? ।
तदुच्यते—
सर्वभूतेषु ॥ ४ ॥
अत्र सर्वभूतशब्दो वर्णाश्रमिषु द्रष्टव्यः । कस्मादुच्यते वर्णा-
श्रमिष्विति ? । भूतेषु इत्युक्तं, नतु देवतिर्यग्योनिम्लेच्छादिषु ।
कस्मात् ? । व्यक्ताचारावमानदानादानविरोधात् । उक्तं हि—
“ (धन्यो देशो) यत्र गावः प्रभूताः
मेध्यं चान्नं पार्थिवा धर्मशीलाः ।
पुण्या नद्यः सर्वलोकोपभोग्याः
तांस्तान् देशान् सिद्धिकामो व्रजेत ॥”
भूतेषु इति सामीपिकं सन्निधानम् । भूतसमीपे भूताभ्याशे
भूतानामध्यक्ष इत्यर्थः । सामीपिकव्याख्यानेनावमानदेशादिस्पष्टतर-
त्वादस्य विध्याचरणम् । असुरेषु (अ० ४, सू० १०) इत्याचरण-
ज्ञापकाच्च ॥ ४ ॥
आह—अवमतेन सर्वभूतेषु किं कर्तव्यम् ? । तदुच्यते—
चरितव्यम् । यस्मादाह—
१. मनुस्मृतिः २-१६२, १६३.